Ciasto mięsne

Pierwszy raz, kiedy zrobiłem tę kombinację z mięsem, warzywami i sezamem, byłem na początku mojej przygody z pieczeniem i pamiętam, że zapomniałem dodać jajka. Kotlety się trochę rozpadły, ale i tak zostały zjedzone. Teraz polegam na tym przepisie, kiedy mam ochotę na coś sycącego, ale nie chcę spędzać zbyt dużo czasu przy garnkach. Lubię, że można wrzucić do mieszanki dowolne warzywo, które masz w lodówce, a jeśli nie masz ochoty na dekorowanie, trochę sezamu posypanego na wierzchu zawsze wygląda na coś, co wymagało pracy.

A propos, całe przygotowanie zajmuje około 20 minut, a pieczenie 30, więc powiedzmy, że w sumie około trzech kwadransów. Wychodzi 4 porcji, wystarczająco, aby zaspokoić smakoszy, a nie tylko na podjadanie. Jeśli chodzi o trudność, nie ma w tym nic skomplikowanego, nawet jeśli nigdy wcześniej tego nie robiłeś, dasz radę – tylko nie zapomnij o jajku, tak jak ja.

Pozwól, że opowiem, jak ja to robię.

Składniki i ich zastosowanie:

- 500 g mielonej wołowiny – to baza, nadaje główny smak i trzyma wszystko razem
- 2 średnie ziemniaki – ścieram je, bo wiążą masę i sprawiają, że wszystko jest bardziej delikatne, nie tylko dla objętości
- 2 średnie marchewki – drobno starte, dla odrobiny słodyczy i tekstury, w przeciwnym razie będzie dość suche
- 1 por – drobno kroję, nadaje delikatny aromat, nie jest ostry jak cebula
- 1 duże jajko – wiąże składniki, żeby się nie rozpadły
- 2 łyżki mąki – pomaga w związaniu, a nie pozwala, by były wodniste
- 1 łyżka sezamu (lub więcej, jeśli chcesz być hojny z teksturą na wierzchu) – dla chrupkości i wyglądu
- 1 łyżeczka soli (do smaku)
- świeżo mielony pieprz – dodaję dosyć dużo, w przeciwnym razie będzie mdłe

Jeśli chcesz poeksperymentować, możesz dodać inne starte warzywa (seler, cukinię), ale ja wolę pozostać przy tych, bo zawsze mam je pod ręką.

Mój sposób przygotowania, krok po kroku:

1. Najpierw obieram ziemniaki i marchewki, a następnie ścieram je na drobnej tarce. Staram się nie zapomnieć i nie włożyć palca, bo pośpiech nie jest dobry.

2. Por kroję jak najdrobniej, żeby nie zostały duże kawałki. Myję go przedtem, szczególnie przy końcu, bo zbiera tam ziemię.

3. W dużej misce umieszczam mielone mięso, starte ziemniaki i marchewki oraz pora. Dobrze mieszam, żeby nie zostały kawałki mięsa. Nie boję się włożyć ręki, inaczej nie uzyskam tej dobrej tekstury.

4. Wbijam jajko i dodaję mąkę. Ja dodaję mąkę na końcu, żeby zobaczyć, czy potrzebuje więcej – masa powinna być wystarczająco zwarta, ale nie twarda.

5. Sól i pieprz, według gustu. Ja dodaję około łyżeczki soli do całej masy, ale nie każdy lubi tak słone. Pieprzu nie mierzę, sypię z młynka, aż poczuję zapach.

6. Smaruję naczynie żaroodporne lub coś odpornego na piekarnik małym kawałkiem masła – nie za dużo, tylko tyle, żeby się nie przykleiło i dodało trochę aromatu na dnie.

7. Rozkładam masę w naczyniu, wyrównuję łopatką lub ręką. Powinna mieć grubość około 2-3 palców, żeby dobrze się upiekła, ale nie pozostała surowa w środku.

8. Posypuję sezamem całą powierzchnię. Jeśli masz, możesz dodać trochę więcej, będzie bardzo przyjemne w gryzieniu.

9. Wkładam do nagrzanego piekarnika na 180 stopni, na około 30 minut. W zależności od tego, jak gęsta jest masa, może to potrwać nawet 35 minut. Patrzę, żeby lekko się zrumieniło na brzegach, a sezam nabrał koloru. Jeśli chcesz, żeby była bardziej chrupiąca na wierzchu, włącz grill na ostatnie 3-4 minuty, ale nie odchodź od piekarnika.

10. Wyjmuję i zostawiam na 10 minut, żeby się "ustabilizowała", w przeciwnym razie może się źle kroić. Bardzo kusi, żeby od razu włożyć nóż, ale to nie to samo.

Robię tę wersję wiele razy, bo jest bardzo uniwersalna, nie potrzebujesz wielkich umiejętności i możesz żonglować składnikami według zasady. Nadaje się zarówno na rodzinny obiad, jak i na lunch do pracy lub piknik. Lubię, że nie ma ciasta ani kruchego ciasta, więc nie jest ciężka na żołądek, ale wciąż czujesz, że zjadłeś coś sycącego. Bonus: dzieci nie zdają sobie sprawy, że jedzą marchewki i pora.

Porady, zamienniki, wariacje, pomysły na podanie:

Porady:
- Nie przesadzaj z mąką. Jeśli dodasz za dużo, wyjdzie coś jak gęsty keks, a tego nie chcesz.
- Możesz użyć również mięsa z kurczaka lub mieszanki, ale będzie bardziej soczyste z wołowiny.
- Jeśli widzisz, że masa zostawia dużo soku (zależy od ziemniaków), możesz trochę odcedzić lub dodać łyżkę bułki tartej zamiast mąki, dobrze się trzyma.

Zamienniki:
- Bezglutenowe? Zmień mąkę na mąkę ryżową lub mieszankę bezglutenową, albo nawet na bułkę tartą bezglutenową.
- Dietetyczne? Wybierz chude mięso lub nawet pokruszone tofu (nie ma tego samego smaku, ale działa dla tych, którzy są na diecie).
- Nie masz pora? Użyj małej cebuli lub białej części cebuli dymki.

Wariacje:
- Możesz dodać trochę startego sera do masy dla dodatkowego smaku (parmezan lub ser żółty).
- Z ziołami: posiekany koperek lub pietruszka, szczególnie na wiosnę.
- Jeśli chcesz, żeby była bardziej pikantna, dodaj szczyptę płatków chili.

Podanie:
- Ja jadłem to z zieloną fasolką (strączkami) owiniętą w bekon – robi duże wrażenie, a smak świetnie się komponuje.
- Pasuje też z prostą sałatką z pomidorów i ogórków, dla świeżości.
- Jeśli chcesz sos, możesz zrobić jogurt z czosnkiem lub musztardę z miodem, każdy według swojego gustu.

Często zadawane pytania:

1. Jakiego mięsa mogę użyć?
Możesz użyć prawie każdego mielonego mięsa – wieprzowiny, kurczaka, indyka lub mieszanki. Ja wolę wołowinę, bo ma silniejszy smak i nie jest zbyt tłusta. Jeśli kupujesz już mielone mięso, upewnij się, że nie ma za dużo tłuszczu, inaczej wyjdzie trochę mdłe.

2. Jeśli nie mam naczynia żaroodpornego, czy mogę użyć czegoś innego?
Tak, możesz użyć dowolnej głębszej blachy do pieczenia, nawet emaliowanego garnka, ale musi być dobrze nasmarowany masłem lub olejem, żeby się nie przykleił.

3. Czy można to zrobić z mrożonymi warzywami?
Ziemniaki i marchewki powinny być świeże, bo inaczej puszczą za dużo wody. Tylko por, jeśli nie masz świeżego, możesz spróbować zastąpić mrożoną cebulą dymką, ale nie będzie to ten sam aromat.

4. Jak wiem, kiedy jest gotowe?
Patrzysz na kolor – na wierzchu powinno być lekko złociste, pachnieć pieczeniem, a jeśli lekko naciśniesz palcem, nie powinno być miękkie ani nie powinno wydobywać soku. Jeśli nie jesteś pewien, wbij wykałaczkę, a jeśli wychodzi czysta, jest gotowe.

5. Czy mogę przygotować to wcześniej i upiec później?
Tak, ale nie zbyt wcześnie – 2-3 godziny to w porządku, inaczej ziemniaki mogą utleniać się i stać się szare. Ja przygotowuję masę, przykrywam folią i wkładam do lodówki, aż będę piekł.

Wartości odżywcze (przybliżone):

Na 4 porcje, każda około 250 g, masz około 300-350 kcal na porcję, z 22-25 g białka (dzięki mięsu), około 10-12 g tłuszczu (zależy od użytego mięsa) i około 25 g węglowodanów (głównie z ziemniaków i marchewki). Jest dość zbilansowane, jeśli nie przesadzasz z mąką lub nie dodajesz zbyt dużo sera. Ma błonnik z warzyw, nie jest bardzo słone, jeśli nie dodasz za dużo. Jeśli używasz chudszego mięsa lub tylko warzyw, zmniejsza się tłuszcz i kalorie. Dla tych, którzy chcą sycącego obiadu, to dobry wybór, nawet w diecie kontrolowanej kalorycznie.

Jak przechowywać i podgrzewać:

Jeśli zostanie (rzadko u nas, ale się zdarza), wkładam do plastikowego pojemnika w lodówce. Trzyma się spokojnie przez dwa dni. Najlepiej podgrzewać w piekarniku, przykryte folią aluminiową, około 10 minut w 160-170 stopniach. Można też w mikrofalówce, ale staje się trochę bardziej wilgotne. Testowałem je też na zimno, nie jest złe, ale ma inną teksturę – gęstsza, bardziej przypominająca kotlety, nie "ciasto". Tak czy inaczej, jest dobra na wynos, nie kruszy się. Jeśli chcesz przechować dłużej niż dwa dni, lepiej podzielić na porcje i włożyć do zamrażarki – dobrze się rozmraża i nie traci smaku, jeśli podgrzejesz w piekarniku.