Zupa krem z dyni

Znalazłem tę pomarańczową dynię, leżała na stole przez jakieś dwa tygodnie i ciągle się o nią potykałem. Przysięgam, że za pierwszym razem, gdy próbowałem zrobić zupę krem, zapomniałem o soli i było strasznie, jakbym jadł puree dla niemowląt. Postanowiłem się jednak zmobilizować, spróbowałem ponownie i, nie wiem, od tamtej pory robię ją cały czas i za każdym razem wychodzi inaczej. Nawet na post, jeśli nie dodasz śmietany, i tak smakuje świetnie. Podoba mi się, że nie musisz być wielkim kucharzem, żeby wyszło – jeśli masz blender, już jesteś o dwa poziomy wyżej niż moja pierwsza wersja.

Cała robota zajmuje około pół godziny, maksymalnie 40 minut, jeśli się ruszam leniwie, a z poniższych ilości wychodzi 4 spore porcje, więc dla 2-3 poważnych dorosłych przy stole, lub 4, jeśli są dzieci lub to nie jest jedyne danie. To taki przepis, który naprawdę nie sprawia problemów. Poziom trudności? Powiedzmy „dla każdego, kto umie obrać marchewkę”.

Robię to często, nie żartuję. Przede wszystkim dlatego, że pozbywam się resztek dyni z lodówki – u mnie zawsze jest kawałek gdzieś, po jakimś cieście lub co tam jeszcze. Poza tym nie wstydzę się powiedzieć, że na poście panikuję, co jeszcze ugotować. I szczerze, nic nie porównuje się z ciepłą zupą, gdy uderza zimno. Można ją jeść też na zimno latem, ale jakoś mi to nie pasuje. I, no, to jest ta zupa, która ratuje umierające warzywa. Spróbowałem dodać imbir po raz pierwszy, bo został mi z herbaty, ale podobało mi się tak, z lekką pikantnością. U nas, po dwóch dniach, znika z lodówki, ale trzyma się dobrze, jeśli chcesz przygotować ją z wyprzedzeniem.

SKŁADNIKI (na średni garnek, 4 dobre porcje):

– Dynia: dwa duże kawałki, około 600-700g ze skórką, ale po obraniu i pokrojeniu w kostkę zostaje około 500g. Daje słodycz, kolor i gęstość. Rada: użyj dyni do ciast – inne nie mają smaku.
– Marchew: jedna duża lub dwie małe (około 120-150g). Dodaje trochę słodyczy i sprawia, że zupa jest bardziej pomarańczowa, jeśli ci na tym zależy.
– Ziemniak: jeden średni ziemniak, około 200g. Nic innego nie robi, tylko wiąże zupę i sprawia, że jest bardziej „kremowa”, nawet bez śmietany.
– Cebula: jedna cała, średnia cebula, około 120g. Ja wkładam ją w całości i wyjmuję po gotowaniu, nie znoszę kawałków cebuli zmiksowanych w kremie, ale jeśli ci to nie przeszkadza, możesz ją również zmiksować.
– Sól: do smaku, ale zacznij od łyżeczki i dodaj więcej po spróbowaniu.
– Pieprz czarny: tyle, aby poczuć, nie ignoruj go, bez niego zupa jest mdła.
– Cynamon: ćwierć łyżeczki, nie przesadzaj, bo stanie się deserem.
– Świeży lub suszony imbir: 1-2 cienkie plasterki lub szczypta łyżeczki, pomaga w smaku i dobrze komponuje się z dynią.
– Oliwa z oliwek: 1 łyżka (lub dwie, jeśli chcesz, żeby była bardziej „jedwabista”). Ja dodaję na końcu, nie podczas gotowania.
– Woda: około 1,2 litra, ale nie wlewaj wszystkiego od razu.

Opcjonalnie:
– Grzanki: z starego chleba, podsmażone na patelni z odrobiną oleju, idealne.
– Śmietana, jeśli nie jesteś na poście (można też roślinną, ale... to nie to samo).

SPOSÓB PRZYGOTOWANIA

1. Obierz dynię (to nie jest zabawne, ale to jest zimowy sport), wyjmij nasiona i pokrój ją w większe kostki – nie przejmuj się, żeby były równe, byleby gotowały się mniej więcej w tym samym czasie. Marchewkę obierz i pokrój w plasterki lub krążki, to samo z ziemniakiem. Cebulę tylko obierz, zostaw całą.
2. W garnku umieść wszystkie warzywa – dynię, marchew, ziemniak, cebulę – zalej je około litrem wody, aby je przykryła. Nie ustawiaj ognia na maksymalną moc, lepiej na średnią, aby warzywa się za bardzo nie rozpadły.
3. Na początku dodaj szczyptę soli, nie za dużo, aby na końcu nie była mdła. Gotuj przez 10-15 minut, aż widelec łatwo wchodzi we wszystkie, zwłaszcza w marchew (ona jest najbardziej uparta).
4. Wyjmij cebulę łyżką (ja jej nie miksuję, nie lubię zbyt intensywnego smaku, ale każdy ma swoje przyzwyczajenia), odcedź warzywa, ale zachowaj płyn w innym naczyniu – nie wylewaj go!
5. Umieść warzywa w blenderze (lub zmiksuj bezpośrednio w garnku, jeśli masz dobry blender). Dodaj około połowy bulionu, w którym się gotowały i zacznij miksować. Przerwij miksowanie, spróbuj konsystencji, dodaj więcej płynu, jeśli wydaje się zbyt gęsta, miksuj ponownie. Powinna być miękka, ale nie „deszczówka”.
6. Kiedy uznasz, że jest gotowa, zupę ponownie postaw na małym ogniu, dodaj pieprz, cynamon, imbir (jeśli jest świeży, zetrzyj go na tarce), ewentualnie dostosuj smak solą, pozwól jej zagotować się jeszcze raz, dwa. Tutaj dodaję oliwę z oliwek, bo wydaje mi się, że lepiej smakuje dodana na końcu, a nie podczas gotowania.
7. Opcjonalnie, odstaw na bok, przykryj, i pozwól na około 10 minut, aby smaki się przegryzły. Lubię podawać ją gorącą z chrupiącymi grzankami i, jeśli nie jest to post, z odrobiną zimnej śmietany dokładnie na środku miski.

PORADY, WARIACJE I POMYSŁY NA PODANIE

Przydatne porady
– Nie gotuj dyni zbyt długo, bo stanie się zbyt miękka i przyklei się do blendera, nie będziesz mógł jej dobrze zmiksować. Sprawdź widelcem, jeśli wchodzi łatwo, jest ok.
– Wiele osób dodaje dużo imbiru i cynamonu, nie wiem dlaczego, bo kończysz z czymś, co nie smakuje jak dynia, wychodzi coś dziwnego, zbyt „wschodniego” jak na postną zupę. Jest ok tylko na tyle, aby nadać odcień.
– Nie miksuj całego płynu na początku, bo nie chcesz zupy płynnej – miej cierpliwość, dodawaj stopniowo.
– Jeśli zupa stanie się zbyt gęsta po ostygnięciu, dodaj odrobinę gorącej wody i wymieszaj.

Zamienniki składników i adaptacje
– Dynia do ciast jest najlepsza, ale jeśli nie masz, sprawdzi się również dynia typu „butternut”. Nie polecam dyni do pieczenia, jest dość mdła i wodnista.
– Możesz zastąpić ziemniaka małym pasternakiem lub nawet ugotowaną ciecierzycą, jeśli chcesz bez skrobi. Uzyskasz interesującą konsystencję, ale smak nie będzie już taki sam.
– Dla wersji bezglutenowej: upewnij się, że używasz grzanek bezglutenowych lub w ogóle je pomiń.
– Dla bardziej białkowej wersji, do podania dodaj prażone nasiona dyni.

Wariacje przepisu
– Jeśli nie jest to post, możesz zeszklić cebulę na odrobinie masła przed dodaniem, całkowicie zmienia smak.
– Dodaj szczyptę świeżo startej gałki muszkatołowej na końcu, jest świetna, jeśli lubisz ten aromat.
– Widziałem, że ktoś dodaje również trochę ugotowanego czosnku razem z warzywami – próbowałem, ale mi nie pasowało, wydawało mi się, że psuje delikatność. Ale dla miłośników intensywnych smaków, to działa.

Pomysły na podanie
– Grzanki są konieczne dla kontrastu tekstur. Robię je na patelni, z odrobiną oleju i szczyptą soli.
– Jeśli chcesz czegoś fajnego na stół dla gości, podaj zupę w małych miseczkach i posyp wierzch nasionami dyni lub nawet kilkoma kroplami oleju dyniowego, jeśli masz.
– Pasuje do sałatki z surowej buraka, pokrojonej w cienkie plastry, lub do kawałka dobrej pełnoziarnistej chleba.
– Aby mieć pełne danie na lunch, połącz zupę z daniem z soczewicy lub ryżu.

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

Czy mogę użyć mrożonej dyni?
Tak, ale pamiętaj, że ma więcej wody. Wlej mniej wody do gotowania i sprawdź, ile płynu dodasz podczas miksowania. Smak jest ok, nie jest jak świeża, ale się nie zniechęcaj. Ważne, żeby ją rozmrozić przedtem, żeby nie schłodzić zupy.

Co robić, jeśli nie mam blendera?
Można to zrobić także tłuczkiem do ziemniaków, wyjdzie bardziej rustykalnie, z teksturą, ale smak będzie ten sam. Można też widelcem, jeśli masz cierpliwość, ale nie polecam, chyba że lubisz kawałki.

Jak długo przechowuje się w lodówce?
Bez problemu wytrzymuje 3-4 dni w słoiku lub pojemniku z pokrywką. Jeśli dodałeś śmietanę bezpośrednio do garnka, to przez około dwa dni jest ok, potem się psuje. Jeśli dodałeś mocniejsze przyprawy, może się stwardnieć w lodówce, ale podgrzejesz ją i wróci do normy.

Czy mogę dodać mleko roślinne zamiast wody?
Możesz, ale uważaj, jakiego mleka używasz – mleko sojowe lub migdałowe niesłodzone jest ok. Kokosowe nie polecam, całkowicie zmienia smak, nie jest zbyt odpowiednie do tej zupy.

Czy mogę zrobić ją bez ziemniaka?
Pewnie, ale będzie mniej kremowa. Jeśli chcesz, żeby była gładka, dodaj odrobinę ugotowanej białej fasoli lub pasternaku, lub zmiksuj więcej dyni.

WARTOŚCI ODŻYWCZE (PRZYBLIŻONE)

Na porcję (bez grzanek i śmietany): około 90-120 kcal, z czego węglowodany około 22g, białko 2-3g, tłuszcze 2g (tylko z oliwy). Jeśli dodasz grzanki lub śmietanę, dodasz kilka kalorii, ale to nie tragedia. Ta zupa jest fajna, ponieważ ma dość dobry indeks glikemiczny (ziemniak trochę podnosi, ale to nie dużo), jest pełna błonnika (dynia, marchew) i ma dobre witaminy – A, C, trochę potasu. Nie jest sycąca jako danie główne na obfity posiłek, ale jako pierwsze danie lub lekka kolacja, nadaje się nawet na diety. Bezglutenowa, jeśli nie dodasz grzanek, bez nabiału, jeśli zostawisz na post.

JAK PRZECHOWYWAĆ I PODGRZEWAĆ

Trzymam ją w lodówce, w dużym słoiku lub szklanym pojemniku z pokrywką, i wytrzymuje około trzech dni bez problemu. Nie polecam trzymać jej dłużej, dynia szybko fermentuje. Podczas podgrzewania, stawiaj na małym ogniu, ewentualnie z łyżką wody, jeśli zgęstnieje za bardzo. Nie podgrzewaj w mikrofalówce w plastikowym naczyniu, nie wiem dlaczego, ale nabiera dziwnego smaku. Jeśli dodałeś śmietanę, dobrze wymieszaj podczas podgrzewania, aby się nie rozdzieliła. Można ją również zamrozić, w woreczkach lub pojemnikach, ale podczas rozmrażania musisz zmiksować ją blenderem, aby przywrócić teksturę. Ja nie miałem cierpliwości, rzadko trafia do zamrażarki, zjada się za szybko.

Marchew, ziemniak i dynia są krojone w kostkę, a cebula pozostaje w całości. Gotuje się przez 10-15 minut, aż zmiękną. Cebula jest usuwana, woda odcedzana, a warzywa są tłuczone. Jeśli masa jest zbyt gęsta, dodaj trochę wody, w której gotowały się warzywa. Dopraw solą, pieprzem, cynamonem i imbirem, dodaj odrobinę oliwy z oliwek i doprowadź do wrzenia.

Podaje się z grzankami i śmietaną (jeśli nie pościsz).

 Składniki: 2 plastry dyni, 1 ziemniak, 1 cebula, 1 marchewka, sól, pieprz, cynamon, imbir, oliwa z oliwek

 Tagi:  zupa dyni przepisy postne