Gulasz z ciecierzycy
Szczerze mówiąc, gdy po raz pierwszy próbowałem to ugotować, byłem w biegu, miałem ochotę na coś, co mnie nasyci i nie obciąży żołądka, ale przyznaję, że nie miałem pojęcia, jak bardzo może zaspokoić głód potrawa z ciecierzycy przygotowana jak należy. Zapomniałem namoczyć ciecierzycę, więc spędziłem pół dnia tylko na gotowaniu. Nie wspomnę już, że przy pierwszej próbie dodałem podwójną ilość papryki i wyszło jak gulasz. Ale teraz, po wielu próbach i ulepszeniach, mogę powiedzieć, że osiągnąłem wersję, którą robię prawie z zamkniętymi oczami – i jest to również potrawa postna. Jestem pewien, że sprawdzi się, nawet gdy nie masz ochoty na nic skomplikowanego lub masz w domu tylko cebulę, kilka papryk i pudełko ciecierzycy zagubione na półce.
Szybkie informacje
W skrócie, z tej porcji wychodzi około 4 solidne porcje, czas całkowity to gdzieś między 1 a 1,5 godziny (jeśli gotujesz ciecierzycę sam), lub 30-40 minut, jeśli bierzesz już ugotowaną. Poziom… każdy może, mówię, wystarczy, że masz ochotę uczciwie stać przy garnku.
Dlaczego często robię ten przepis
Wyciąga mnie z kłopotów, gdy nie wiem, co ugotować i nie mam ochoty na mięso lub skomplikowane potrawy. Jest sycąca, ale nie zostawia uczucia ociężałości po posiłku. Można ją zapakować do pojemnika, dobrze trzyma się w lodówce, a poza tym to rodzaj potrawy, do której nie potrzebujesz żadnych drogich lub „egzotycznych” składników (mówi moja teściowa, gdy widzi paprykę). A, i wielokrotnie uratowała mnie w post, kiedy wszystko wydaje się suche, a ja czuję, że chciałbym przegryźć coś zdrowego.
Składniki (4 porcje)
- 800 g ugotowanej i odsączonej ciecierzycy (około dwóch dużych puszek lub, jeśli masz cierpliwość, 350-400 g suchej ciecierzycy, wcześniej ugotowanej) – baza, syci, dostarcza białka i tej fajnej tekstury
- 1 średnia cebula – nadaje smak „ugotowanej potrawie”, nie tylko warzywu
- 1 czerwona papryka (lub kapia, co masz, żeby dodać słodyczy i koloru)
- 1 zielona papryka (dodaje świeżości, nie jest konieczna, jeśli nie lubisz, ale ja dodaję)
- 400 g pomidorów w kostkach (z puszki lub świeżych, nie stresuj się, ważne, aby były soczyste) – tworzą sos
- 3-4 łyżki oleju (słonecznikowego, oliwy, tylko uważaj, żeby nie dodać za dużo, bo wyjdzie „ciężko”)
- 1 łyżeczka suszonego tymianku (może być też świeży, jeśli masz) – dla tej znajomej aromatyczności
- 1/2 łyżeczki wędzonej papryki – zmienia wszystko, nie pomijaj
- sól i pieprz do smaku
- świeża pietruszka na koniec – dla świeżości i koloru
Sposób przygotowania
1. Jeśli używasz suchej ciecierzycy, namocz ją wieczorem, w proporcji około 3 razy więcej wody niż ciecierzycy. Następnego dnia odsącz, opłucz i gotuj w czystej wodzie z odrobiną soli przez około 70-80 minut na małym ogniu. Ja, kilka razy, gotowałem i zapominałem o niej… więc jeśli masz szybkowar, to ratunek: w 30-40 minut jest gotowa.
2. Przechodzimy do warzyw. Posiekaj cebulę nie za drobno (nie lubię, gdy znika w potrawie, jakby nie było co jeść). Rozgrzej olej w garnku, wrzuć cebulę, gotuj na małym do średniego ogniu, mieszając często, aż zacznie błyszczeć i stanie się przezroczysta (ja zawsze próbowałem się spieszyć na tym etapie, ale to nie jest dobre, zostaje surowa… nie przyspieszaj).
3. Pokrój papryki w cienkie paski, tak aby były wyczuwalne, ale nie zostawiaj ich jak sznurówki w ustach. Wrzuć je na cebulę, posyp szczyptą soli, przykryj pokrywką i pozwól im zmięknąć. Nie spiesz się, około 5-8 minut, mieszaj dwa-trzy razy, aby się nie przypaliły.
4. Pomidory w kostkach idą następne. Wrzuć je na paprykę i cebulę, posyp tymiankiem i wędzoną papryką. Dobrze wymieszaj i gotuj na małym ogniu przez około 10 minut, aby trochę odparował sok i powstał sos. Jeśli pomidory są zbyt kwaśne, możesz dodać szczyptę cukru, ale ja rzadko to robię – zależy od pomidorów, zobacz na swój gust.
5. Kiedy wszystko wydaje się dobrze wymieszane i warzywa zmiękły, dodaj ugotowaną i odsączoną ciecierzycę (jeśli nie chce ci się jej dokładnie odsączać, nie ma sprawy, wrzuć z odrobiną wody z gotowania, doda dobrego smaku i zwiąże sos). Wymieszaj, dopraw solą i pieprzem, przykryj pokrywką i gotuj jeszcze przez 5-6 minut, tylko żeby „przyjaźniły się” aromaty. Jeśli widzisz, że sos za bardzo odparowuje, uzupełnij odrobiną gorącej wody lub płynem z ciecierzycy.
6. Gdy wyłączysz ogień, wrzuć trochę posiekanej zielonej pietruszki i przykryj garnek na 2-3 minuty, aby nie uciekł cały par. Gotowe, masz pyszną potrawę z ciecierzycy, którą możesz zabrać do pracy lub położyć bezpośrednio na stół.
Porady, wariacje i pomysły na podanie
PORADY
Nie pomijaj kroku z wędzoną papryką, naprawdę ma znaczenie. Bez niej to tylko w porządku gulasz, nic więcej. Gdy używasz pomidorów z puszki, szukaj takich bez zbyt dużej ilości soli lub cukru – psuje to cały smak. Nie spiesz się z podsmażaniem cebuli i papryki, jeśli zostawisz je na szybko, gulasz stanie się mdły i nie będzie miał głębi. Inny trik: jeśli chcesz, aby sos był jeszcze gęstszy, rozgnieć część ciecierzycy widelcem bezpośrednio w garnku.
ZAMIENNIKI
Ciecierzycę możesz zastąpić białą fasolą lub soczewicą (szybszą do gotowania). Dobrze sprawdzi się też z cukinią, zwłaszcza latem, jeśli chcesz lżejszą wersję. Jeśli masz nietolerancję na gluten, nie martw się – wszystkie składniki są bezpieczne, ale sprawdź pomidory w puszce, aby nie miały nic dodatkowego. Olej możesz zamienić na kokosowy dla odmiany, chociaż u mnie to nie zadziałało.
WARIACJE
Jeśli masz ochotę na orientalne smaki, możesz dodać trochę kminu i mielonego kolendry, ale nie przesadzaj, bo zmieni się w zupełnie inną potrawę. Czasami dodaję trochę świeżego imbiru, gdy czuję, że chcę czegoś z większą „żywotnością”. Dla tych, którzy jedzą ostro, wrzuć małą ostrą papryczkę podczas etapu z cebulą. Niektórzy dodają też startą marchewkę, ale mi się wydaje, że wychodzi zbyt słodko – wybór należy do ciebie.
PODANIE
Ja podaję gulasz na ryżu basmati, wychodzi rewelacyjnie, ale świetnie smakuje też z polentą, ciepłym chlebem pita lub nawet tostowanym chlebem. Jest dobry na wynos, nie „psuje się” do obiadu. Pasuje do kiszonek, kiszonej kapusty lub letniej sałatki, jeśli masz ochotę. Jako napój, zimna herbata lub woda z cytryną to idealne połączenie, bo inaczej czujesz potrzebę, aby „przełamać” ciężkość ciecierzycy.
Często zadawane pytania
Co zrobić, jeśli ugotowana ciecierzyca jest twarda?
Najczęściej ciecierzyca gotowana w domu potrzebuje więcej czasu, niż myślimy. Jeśli widzisz, że wciąż nie jest miękka po 80 minutach, gotuj dłużej, dodaj wody, jeśli to konieczne. Ciecierzyca z puszki jest już gotowa, wystarczy ją dobrze opłukać.
Czy mogę użyć ciecierzycy z puszki bezpośrednio?
Tak, bez problemu. Odsącz ją i opłucz zimną wodą, aby pozbyć się tego lepkiego płynu. To szybkie i nie zmienia zbytnio smaku, tylko nie masz tego „płynu” do gotowania, który dobrze związuje sos.
Czy mogę przygotować przepis bez cebuli?
Oczywiście, jeśli jej nie lubisz lub masz nietolerancję, pomiń cebulę i skompensuj ją odrobiną pora lub nawet większą ilością papryki. Możesz też dodać trochę czosnku na początku, aby nie było zbyt suche.
Jak pikantny jest ten przepis?
W tej wersji wcale nie jest pikantny, chyba że dodasz ostrą paprykę lub więcej wędzonej papryki. Jeśli chcesz pikantny, wrzuć ostrą paprykę na początku lub na końcu, według gustu.
Czy ten przepis jest postny?
Absolutnie, wszystkie składniki są postne, wegańskie, bezglutenowe, jak chcesz. Jeśli chcesz, możesz dodać na wierzch wędzony tofu lub smażone grzyby, aby zróżnicować teksturę.
Czy mogę użyć innych ziół?
Tak, ale uważaj z bazylią – całkowicie zmienia profil potrawy. Pietruszka jest klasyczna w tym przepisie, koper nie bardzo pasuje, a oregano daje też niezły smak, jeśli nie masz tymianku.
Wartości odżywcze (przybliżone)
Dla jednej dużej porcji (około 350-400g) masz około 320-350 kcal. Ciecierzyca dostarcza solidną ilość białka (około 15-18g na porcję), około 8-10g błonnika, węglowodanów około 45g, a tłuszcze nie przekraczają zbyt wysoko, około 8-10g (jeśli nie przesadzasz z olejem). Jest dość sycąca, więc nie potrzebujesz innego dania głównego na obiad. Ma niski indeks glikemiczny (ciecierzyca jest ok dla kontrolowania poziomu cukru), błonnik wspomaga trawienie, a jeśli nie dodasz za dużo oleju, nie jest ciężka. Bez cholesterolu, bez powszechnych alergenów (jeśli unikasz wersji z glutenem, uważaj przy podawaniu). Z wszystkich przepisów postnych, które próbowałem, ten syci i nie powoduje wzdęć, a także dostarcza trochę witamin i minerałów (żelazo, magnez, trochę potasu z pomidorów i papryki).
Jak przechowywać i podgrzewać
Dobrze przechowuje się w lodówce przez około 3-4 dni, wystarczy włożyć do naczynia z pokrywką, nie zostawiaj na wierzchu, aby nie wyschło. Gdy podgrzewasz, dodaj łyżkę-dwie wody, delikatnie wymieszaj, aby się nie przypaliło – ja wolę na małym ogniu na patelni, ale można też w mikrofalówce, jeśli nie masz cierpliwości. Nie polecam mrożenia, bo wydaje mi się, że tekstura ciecierzycy zmienia się i staje się „mączysta” po rozmrożeniu, to nie jest to, co powinno być. Lepiej przygotować świeżo, gdy masz ochotę. Jeśli zostanie, wrzuć na lunch na kromki chleba lub wymieszaj z innymi warzywami na patelni, aby nie wydawało się, że jesz to samo danie dwa razy z rzędu.
Gotujemy ciecierzycę: na każdą szklankę ciecierzycy dodajemy 3 szklanki wody. Gotujemy na średnim ogniu przez około 80 minut, aby ciecierzyca była optymalnie ugotowana. Użyłem szybkowaru, aby skrócić czas gotowania. Siekamy cebulę i smażymy ją w 3-4 łyżkach oleju, aż stanie się przezroczysta. Na małym ogniu dodajemy paprykę pokrojoną w cienkie paski. Mieszamy i pozwalamy jej lekko zmięknąć z przykryciem. Dodajemy pomidory, suszony tymianek i wędzoną paprykę dla wyjątkowego smaku. Teraz dodajemy ugotowaną i odsączoną ciecierzycę, która jest bardzo zdrowa. Jeśli to konieczne, możesz dodać trochę wody, w której gotowała się ciecierzyca! Dzięki wysokiej zawartości błonnika obniżają cholesterol i zapobiegają gromadzeniu się cukru we krwi! Doprawiamy solą i pieprzem. Pozwalamy, aby składniki się połączyły przez około 5 minut, a następnie zdejmujemy z ognia. Posypujemy posiekaną pietruszką. Smacznego i łatwego postu!
Składniki: 800 g ugotowanych i odsączonych ciecierzycy, 1 czerwona papryka, 1 zielona papryka, 1 cebula, 400 g pokrojonych w kostkę pomidorów, 1/2 łyżeczki wędzonej papryki, 1 łyżeczka suszonego tymianku, pietruszka, sól i pieprz
