Marynowane klopsiki
Nie zapomnę pierwszego razu, kiedy zabrałem się za robienie klopsików w takim sosie, marynowanym – i dodałem za dużo papryki, przez co wszystko było czerwone jak gwiazda bożonarodzeniowa. Ale wszystkim smakowało, w końcu, bo ten gęsty i lekko słodko-kwaśny sos dobrze pasuje do klopsików i wyciąga je z rutyny. Szczerze mówiąc, robię je co miesiąc, bo zawsze trafię na jakiś kawałek mielonego mięsa w lodówce i nie znoszę wyrzucać jedzenia. Poza tym, złapałem rutynę – już nie wpadam na grabie z papryką.
Szybko powiem, jak to u mnie działa, bo próbowałem różnych wersji, aż doszedłem do tej – nie jest wyszukana, ale też nie zostawiam jej przypadkowi. Dla około 4 głodnych osób (lub 5, jeśli na talerzach jest mniej dodatków), cała robota zajmuje około godziny, łącznie z myciem naczyń na koniec. Nie jest to skomplikowane, mówię, tylko nie spiesz się przy formowaniu klopsików, bo mogą się rozpaść, jeśli robisz je w pośpiechu.
Mięso mielone – 500 g, wieprzowe lub mieszane, ale nie za chude, bo wyjdą suche. Cebula, jedna średnia (100 g), drobno posiekana – daje trochę soku, nie tylko smaku. Czosnek – 3 ząbki rozgniecione, nie przesadzaj, nie chcesz, żeby dominował. Jajko wiążące – jedno duże, nie więcej, bo masa się rozmięknie. Bułka tarta, około 2-3 łyżek, aby wszystko się związało, ale nie jak w parówkach. Papryka (tylko łyżeczka), sól (trochę więcej, około łyżeczki płaskiej), pieprz według smaku, i olej do smażenia – ja zawsze wlewam palec do patelni, więc około 150 ml.
Do sosu potrzebujesz 500 ml bulionu (takiego gęstszego, nie kolorowanej wody), 1 łyżkę z górką mąki, 2 większe cebule (150-200 g), 2-3 liście laurowe (nie łam je), jeszcze 2 ząbki czosnku, sól i pieprz (też według smaku), około pół szklanki wody (100 ml) i dwie łyżki oleju do podsmażenia. Niektórzy dodają trochę cukru lub octu, ale u mnie to nie jest konieczne, bulion jest wystarczająco słodki.
1. Najpierw mieszaj mięso z drobno posiekaną cebulą (ja wrzucam wszystko do robota, ale można też nożem, jeśli masz ochotę trochę popłakać). Dodaj czosnek, jajko szybko ubite widelcem, potem bułkę tartą, paprykę, sól i pieprz. Nie martw się, jeśli wydaje się za twarde lub za miękkie, możesz dostosować bułkę tartą w trakcie. Jeśli masz czas, zostaw w lodówce na 10-15 minut – lepiej się „zwiąże”.
2. Nasmaruj ręce odrobiną oleju lub zimną wodą i formuj klopsiki wielkości orzecha. Moje nigdy nie mają tej samej wielkości, ale przynajmniej próbuję.
3. Smaż je na rozgrzanym oleju (nie dymiącym, bo olej się przypali) z każdej strony, aż uzyskają ładną skórkę. Nie upychaj ich, bo się nie zrumienią, tylko będą się piekły, a nie chcesz, żeby były gotowane. Wyjmij na talerz, na papierowy ręcznik.
4. Do sosu podsmaż cebulę pokrojoną w drobną kostkę w 2 łyżkach oleju, aż poczuje się zapach i lekko zmięknie, nie koloruj jej. Wlej pół szklanki wody i zostaw na około 10 minut, aby lekko się gotowało, żeby powstał „fundament” sosu.
5. Osobno wymieszaj bulion z mąką – ja wrzucam wszystko do małego słoika, zakręcam i mocno wstrząsam, nie zostają grudki. To jedna z niewielu rzeczy, w których od lat nie popełniam błędów.
6. Wlej mieszankę bulionu do cebuli na patelni, dodaj liście laurowe, sól, pieprz i drobno pokrojony czosnek (lub rozgnieciony). Pozwól mu jeszcze raz zagotować, a następnie włóż klopsiki do sosu, przykryj je płynem i gotuj na małym ogniu przez 10-12 minut. Mieszaj od czasu do czasu, żeby się nie przypaliły. Sos powinien być gęsty, nie wodnisty. Jeśli zgęstnieje zbyt mocno, dodaj ciepłej wody.
7. Gotowe, zdejmij z ognia, zostaw na 5 minut, aby smaki się ułożyły. U mnie rzadko coś zostaje, ale jeśli masz cierpliwość, na drugi dzień jest jeszcze lepsze.
Robię to często, nie dlatego, że to coś wow, ale dlatego, że pasuje do każdego posiłku, nie wymaga drogich składników i to rodzaj jedzenia, które je każdy, od dzieci po dziadków. Jest sycące, zaspokaja głód, i nie trzeba się wysilać z jakąś specjalną techniką. Poza tym, jeśli zostaną klopsiki, wrzucam je bezpośrednio do sosu i podgrzewam bez utraty smaku. Ten sos zawsze je ratuje i nie raz wyciągnąłem rodzinny posiłek z tarapatów dzięki temu przepisowi.
Mój główny sposób – nie rób klopsików za dużych, bo trudno je zrumienić i ryzykujesz, że pozostaną surowe w środku. Jeśli czujesz, że są za miękkie i nie możesz ich uformować, dodaj więcej bułki tartej, ale uważaj, żeby nie stały się gęste jak kamienie. W sosie zwróć uwagę na mąkę: musi być dobrze wymieszana z bulionem, w przeciwnym razie zostaną nieprzyjemne grudki, nie ma znaczenia, jak dobry jest smak. I nie gotuj ich zbyt długo w sosie, nie chcesz, żeby wyszły jak pasta.
Jeśli chcesz, aby były lżejsze, upiecz klopsiki na papierze do pieczenia w piekarniku, w temperaturze 200°C, przez 20 minut, obracając je raz. Możesz całkowicie zrezygnować z mąki w sosie i użyć skrobi lub zostawić go bardziej rzadkiego, jeśli tego szukasz. Dla bezglutenowych, bułkę tartą można zastąpić mielonymi płatkami owsianymi lub bułką tartą bezglutenową – nie ma dużej różnicy w smaku, naprawdę się zdziwiłem. Klopsiki można też robić z mięsa kurczaka lub indyka, wystarczy dodać odrobinę tłuszczu (trochę smalcu, jeśli masz, lub odrobinę oleju do mięsa), w przeciwnym razie wyjdą suche. Sos możesz uczynić bardziej pikantnym (ostry chili na końcu), lub nadać mu lekko kwaśny smak, dodając szczyptę octu. A do podania pasuje puree, ziemniaki z masłem, ryż, makaron, a nawet miękka polenta. Świeża sałatka z kapusty lub twarde kiszonki są u nas nieodłączne. Zimne piwo, jeśli jest lato, lub wytrawne białe wino – w zależności od okazji i nastroju.
Przydatne wskazówki:
- Klopsiki pozostają soczyste, jeśli nie robisz ich z mięsa zbyt chudego.
- Nie oszczędzaj na czosnku, ale też nie dodawaj więcej niż 4 ząbki do całej ilości, bo wszystko przykryje.
- Mąkę mieszaj z bulionem na zimno, nie na patelni, i nie bezpośrednio na cebulę, bo się zetnie.
- Jeśli chcesz uniknąć smażenia, piecz je w piekarniku, jak powiedziałem. To nie jest dokładnie ten sam smak, ale nie pachnie całym domem.
Zamienniki/adaptacje:
- Bułka tarta – z owsa, namoczonego i odciśniętego miąższu chleba, lub bułki tartej bezglutenowej.
- Mięso – cokolwiek masz pod ręką, nawet wołowe (ale jest bardziej suche), kurczak, indyk.
- Mąka w sosie – można użyć skrobi, ale i bez niej, jeśli nie chcesz gęstego sosu.
- Dla diety, możesz użyć chudego mięsa i pieczonych klopsików, ale wiesz, że to już nie to samo.
Wariacje:
- Dla małych dzieci zmniejsz sól i rób mini-klopsiki, to bardziej zabawne do jedzenia.
- Jeśli chcesz coś postnego, spróbuj „klopsików” z soczewicy lub ciecierzycy, z tym samym sosem (ale bez jajka lub mięsa, logicznie).
- Sos pasuje też z innymi ziołami: tymiankiem, oregano, ale u nas nie za bardzo lubimy ten aromat.
Pomysły na podanie:
- Obok puszystego puree lub ziemniaków z masłem, to pełny posiłek.
- Z kwaśną sałatką lub twardymi kiszonkami.
- Dobrze smakuje też z krótkim makaronem (penne lub spirale), jeśli zostaje więcej sosu.
- Jeśli masz ochotę to skomplikować, możesz posypać świeżymi ziołami przy podaniu – pietruszką, koperkiem, według nastroju.
Często zadawane pytania:
1. Czy mogę użyć już przyprawionego mielonego mięsa?
Tak, ale uważaj na ilość soli i przypraw, kiedy dodajesz resztę składników, żeby nie wyszło zbyt słone lub pikantne. Spróbuj trochę przed formowaniem.
2. Czym mogę zastąpić bułkę tartą, jeśli jej nie mam?
Mielone płatki owsiane będą bardzo dobre, lub nawet stary chleb namoczony w wodzie i odciśnięty. W razie potrzeby, nawet kilka łyżek mąki.
3. Dlaczego klopsiki rozpadają się podczas smażenia?
Albo masa jest zbyt miękka (dodaj więcej bułki tartej lub jajka), albo olej nie jest wystarczająco rozgrzany na początku. Nie przewracaj ich zbyt często, pozwól im uzyskać skórkę.
4. Czy mogę zrobić klopsiki w piekarniku?
Tak, wychodzą dobre, ale nie tak zrumienione. Układaj je na papierze do pieczenia, lekko spryskaj olejem i piecz, aż nabiorą koloru (około 20-25 min w 200°C).
5. Jak długo się przechowują i jak je przechowywać?
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, wytrzymują 3-4 dni bez problemu. Łatwo się podgrzewają na kuchence lub w mikrofalówce, razem z sosem.
6. Czy można je zamrozić?
Tak, zarówno surowe klopsiki, jak i już gotowe (bez lub z sosem). Przy rozmrażaniu, podgrzewaj je delikatnie na małym ogniu, żeby nie zniszczyć tekstury.
Wartości odżywcze, tak w przybliżeniu dla jednej średniej porcji (1/4 całej ilości, z sosem, bez dodatków): około 350-400 kcal. Z czego około 20-25 g białka (mięso), 20 g tłuszczu (więcej, jeśli smażysz klopsiki w głębokim oleju), i około 20-25 g węglowodanów (w zależności od ilości bułki tartej i mąki, które używasz). Jeśli je pieczesz, spadają tłuszcze. Ma wystarczająco dużo białka, aby zaspokoić głód, i nie jest zbyt ciężkie, jeśli nie przesadzisz z olejem i bułką tartą. Jedna porcja spokojnie wystarczy na obiad, zwłaszcza jeśli podasz też warzywa.
Przechowuję je w pojemniku z pokrywką w lodówce. Wytrzymują 3 dni bez problemu, może nawet 4. Jeśli chcesz je jeść na zimno, są dobre i na surowo, ale zazwyczaj podgrzewam je na patelni z łyżką wody, na małym ogniu, żeby sos się nie przypalił. W zamrażarce, trzymam osobno klopsiki od sosu i mieszam po rozmrożeniu. Nie tracą smaku, tylko pozwól im rozmrozić się powoli. Przy ponownym podgrzewaniu, czasami dodaję odrobinę bulionu lub wody, bo sos gęstnieje w lodówce.
To wszystko, myślę. Jeśli coś pomylę lub zmienię jakąś fazę, szybko się orientuję i dostosowuję według apetytu. Każdy ma swoje nawyki przy klopsikach, wiem, ale u mnie tak działają najlepiej.
Składniki: 500 g mielonego mięsa, 1 cebula, 3 ząbki czosnku, 1 jajko, bułka tarta, papryka, pieprz, sól, olej do smażenia, sos: 500 ml bulionu, 1 łyżka mąki, 2 cebule, 2-3 liście laurowe, czosnek, sól, pieprz, 1/2 szklanki wody, 2 łyżki oleju
Tagi: marynowane klopsiki
