Ciasto orzechowe z makiem

Robiłem kołacze z orzechami i makiem wiele razy, zwłaszcza gdy zbiera się więcej osób przy stole lub na święta. Zwykle zaczynam rano i kończę po południu, aby mieć czas na odpowiednie wyrastanie. Próbowałem różnych proporcji, ale ten przepis zawsze wychodzi dobrze – ciasto pozostaje puszyste, nadzienie trzyma się na swoim miejscu i nie wysycha szybko. To trochę pracy, ale nie jest skomplikowane, wystarczy cierpliwość i odrobina organizacji.

Szybkie informacje

Całkowity czas: 5-6 godzin (w tym wyrastanie i pieczenie)
Porcje: 4 duże kołacze (lub 8 mniejszych)
Trudność: średnia

Składniki

Na ciasto:
- 150 g świeżych drożdży (lub 50 g drożdży suchych)
- 1 litr letniej wody mineralnej
- 500 ml mleka
- 6 żółtek
- 800 g cukru
- 4 opakowania cukru wanilinowego (lub dwie łyżki esencji waniliowej)
- Skórka otarta z jednej pomarańczy
- Sok z jednej cytryny
- 2 kg mąki (zwykle wchodzi 1,8-2 kg, w zależności od mąki i jak mocno wyrabiasz)
- 3-4 łyżki kakao
- 2 łyżki oleju (do mieszanki z kakao)
- 1 jajko do posmarowania

Na nadzienie:
- 1 kg orzechów (lekko uprażonych i zmielonych)
- 200 g maku mielonego
- 400-500 g cukru pudru (w zależności od tego, jak słodkie lubisz nadzienie)
- Opcjonalnie: rodzynki, rum lub esencja rumowa

Sposób przygotowania

1. Przygotuj zaczyn. Umieść drożdże w dużej misce z kilkoma łyżkami mąki i 100 ml letniej wody mineralnej. Wymieszaj i odstaw do wyrośnięcia na 15-20 minut, przykryte czystą ściereczką.

2. W międzyczasie rozpuść cukier w letnim mleku (nie gorącym) i dodaj cukier wanilinowy. Pozwól mu lekko ostygnąć, jeśli jest zbyt gorące.

3. Gdy zaczyn wyrośnie, wlej do niego mleko z cukrem, żółtka, sok z cytryny i startą skórkę z pomarańczy. Dokładnie wymieszaj wszystko drewnianą łyżką lub mikserem z hakiem do wyrabiania.

4. Zacznij stopniowo dodawać mąkę, ciągle mieszając. Gdy ciasto zacznie się łączyć, wyrabiaj ręcznie, dodając mąkę, aż nie będzie się kleić (ale powinno pozostać miękkie). To trwa około 20-30 minut.

5. Podziel ciasto na dwie części. Do jednej z części dodaj kakao wymieszane z 2 łyżkami oleju, dobrze wyrabiając, aby całkowicie się połączyło. Drugą część zostaw w prostym stanie.

6. Przykryj oba ciasta i odstaw do wyrośnięcia na 1-2 godziny w ciepłym miejscu, aż podwoją swoją objętość.

7. Na nadzienie wymieszaj mielone orzechy z cukrem pudrem i makiem. Możesz dodać kilka łyżek rumu lub rodzynek. Nie mieszam ubitych białek, ponieważ utwardzają nadzienie i nie trzyma się dobrze ciasta. Jeśli chcesz, aby lepiej trzymało się podczas zwijania, spryskaj rozwałkowane ciasto odrobiną oleju lub rumu przed nałożeniem nadzienia.

8. Po wyrośnięciu ciast, rozwałkuj każde na arkusz o grubości około 1 cm. Połóż arkusz z kakao na prostym i lekko dociśnij.

9. Równomiernie rozłóż nadzienie na górnym arkuszu, a następnie zwijaj ciasno, nie dociskając zbyt mocno, aby nadzienie nie wypadło.

10. Umieść rolady w blachach wyłożonych papierem do pieczenia lub natłuszczonych masłem. Pozwól im wyrosnąć jeszcze przez 15-20 minut.

11. Posmaruj kołacze ubitym jajkiem na wierzchu.

12. Piecz w temperaturze 170°C (w piekarniku nagrzanym), przez około 35-40 minut, aż się zrumienią i przejdą test wykałaczką. Jeśli zbyt szybko się zrumienią, przykryj je papierem do pieczenia pod koniec.

Dlaczego często robię ten przepis

Dobrze się przechowuje przez kilka dni, nie wysycha szybko i łatwo się kroi. Nadzienie nie wypływa, ciasto pozostaje puszyste i nie jest ciężkie dla żołądka. Możesz eksperymentować z nadzieniami, mając bazę, nie zmieniając zbytnio przepisu na ciasto.

Wskazówki

- Nie dodawaj całej mąki od razu, dostosuj w miarę potrzeby – zależy to od rodzaju mąki i wilgotności.
- Pozwól ciastu wyrastać w ciepłym miejscu, z dala od przeciągów.
- Aby nadzienie lepiej przylegało do ciasta, spryskaj odrobiną oleju lub rumu przed posypaniem orzechów i maku.
- Jeśli chcesz marmurkowy wygląd, nie mieszaj arkuszy idealnie.
- Podczas zwijania nie dociskaj zbyt mocno, aby nadzienie nie wypłynęło.

Zamienniki

- Możesz użyć tylko mleka zamiast wody mineralnej, jeśli chcesz bogatszego ciasta.
- Kakao można zastąpić karobem.
- Nadzienie można zrobić tylko z orzechów lub tylko z maku.
- Można dodać suszone owoce do nadzienia.

Wariacje

- Możesz zrobić nadzienie z chałwy i rodzynek, lub tylko z rodzynek i skórki pomarańczowej.
- Jeśli nie chcesz warstw, wymieszaj wszystko razem i nałóż nadzienie bezpośrednio na jeden arkusz.
- Można zmniejszyć ilość cukru w nadzieniu, jeśli preferujesz mniej słodkie.
- Aby uzyskać więcej małych kołaczy, podziel ciasto na 8 części i użyj mniejszych blach.

Pomysły na podanie

- Dobre na śniadanie z mlekiem lub kawą.
- Można podawać pokrojone cienko jako deser po posiłku.
- Można kroić i zamrażać, a następnie podgrzewać w tosterze lub piekarniku.

Często zadawane pytania

1. Jak długo mogę przechowywać świeży kołacz?
Przechowywany w folii spożywczej lub w zamkniętej torbie, w temperaturze pokojowej, utrzymuje się przez 4-5 dni bez problemu.

2. Czy można zamrażać?
Tak, pokrojony kołacz można zamrażać i dobrze przechowuje się przez 2-3 miesiące. Po rozmrożeniu należy pozostawić w temperaturze pokojowej lub lekko podgrzać w piekarniku.

3. Czym mogę posmarować kołacz przed pieczeniem, jeśli nie mam jajka?
Można posmarować mlekiem, odrobiną roztopionego masła lub mieszanką mleka z odrobiną cukru.

4. Nadzienie jest zbyt wilgotne lub wypływa – co robić?
Zredukuj ilość płynów (rum, esencje) i nie dodawaj białek, tylko cukier oraz orzechy/mak.

5. Jeśli nie mam świeżych drożdży, ile suchej drożdży używam?
Użyj około 50 g drożdży suchych na 2 kg mąki.

Wartości odżywcze (szacunkowo na 100 g kołacza)

Kalorie: 350-400 kcal
Białko: 8 g
Węglowodany: 60 g
Tłuszcze: 11 g
Błonnik: 2-3 g

Wartości różnią się w zależności od nadzienia i grubości ciasta. Kołacz ma dużo cukru i węglowodanów, ale także trochę tłuszczu z orzechów i jajek.

Przechowywanie i podgrzewanie

Po całkowitym ostudzeniu, owiń kołacze w folię spożywczą lub umieść w zamkniętych torbach, w temperaturze pokojowej. Pozostają miękkie przez 4-5 dni. Na dłużej, zamroź plastry. Można podgrzewać przez kilka minut w piekarniku lub tosterze, stają się jak świeże. Nie przechowuj w lodówce, szybciej twardnieją.

 Składniki: 150 g drożdży, 1 litr wody mineralnej, 500 ml mleka, 6 żółtek, 800 g cukru, 4 opakowania cukru waniliowego, 1 cytryna, skórka z 1 pomarańczy, kakao, mąka według potrzeby (około 2 kg), orzechy, mak, rodzynki (opcjonalnie), 1 jajko

 Tagi:  słodki chleb przepisy na boże narodzenie przepisy wielkanocne