Ciasto z Owocami i Orzechami na Post
Pierwszy raz, kiedy spróbowałem zrobić ten chlebek, zapomniałem wyłożyć formę. Oczywiście przywarł do brzegów i miałem trudności z jego wydobyciem, ale i tak połowa zniknęła tego samego dnia – nikt nawet nie zwrócił uwagi na to, jak wyglądał, bo miał taki zapach, że przestawałeś mówić i prosiłeś o jeszcze jeden kawałek. Szczerze mówiąc, próbowałem różnych „wegańskich” chlebków i często wychodziły albo mdłe, albo miały zbyt suchą teksturę. Ale ta kombinacja z dojrzałymi bananami, pomarańczą i orzechami stała się moją ulubioną, do której wracam, gdy chcę czegoś słodkiego na szybko, bez komplikacji i bez wyrzutów sumienia, że dodałem jajka lub masło.
Szybkie informacje
Czas przygotowania: około 15 minut, może 20, jeśli poruszasz się jak ja rano po kawie.
Czas pieczenia: około 35 minut.
Porcje: 10-12, w zależności od tego, jak grube kroisz kawałki i jaką cierpliwość mają domownicy.
Trudność: idealna dla dobrego chlebka – nie jest dla zaawansowanych, ale też nie wrzucaj wszystkich składników na raz.
Dlaczego zawsze wracam do tego przepisu?
To rodzaj chlebka, który nie wymaga specjalnych składników, tylko zwykłych rzeczy, które mam w kuchni. Ratuje mnie, gdy ktoś przychodzi niespodziewanie, gdy chcę coś słodkiego wieczorem lub gdy banany zaczynają się psuć. Jest wegański, ale nawet jeśli nie masz żadnych ograniczeń, i tak ci się spodoba – banany sprawiają, że chlebek jest super miękki, pomarańcza dodaje świeżości, a orzechy – cóż, prawdziwa przyjemność! Robię go często, bo pasuje do wszystkiego: na śniadanie z kawą, do pracy, czy z polewą czekoladową, sprawdza się też jako deser na specjalne okazje.
Składniki i ich funkcje
2 duże, dobrze dojrzałe banany – nadają słodycz i spajają składniki, plus aromat. Jeśli są zbyt zielone, nie zadziała, muszą mieć brązowe plamki.
200 g cukru pudru – słodzi wszystko, szybko się rozpuszcza, ale możesz zmniejszyć ilość, jeśli nie chcesz, żeby było zbyt słodkie.
150 ml oleju (ja używam słonecznikowego, ale rzepakowy też się sprawdza) – nadaje tę wilgotną teksturę, nie pomijaj go, inaczej wyjdzie suchy.
Sok z jednej dużej pomarańczy – około 100 ml, dodaje świeżości i równoważy banany.
250 g białej mąki – baza chlebka, nie używaj pełnoziarnistej, próbowałem, wychodzi zbyt gęsty.
1 opakowanie proszku do pieczenia (10 g) – żeby ładnie urosło.
1/2 łyżeczki sody oczyszczonej – razem z proszkiem do pieczenia sprawia, że jest puszyste.
120 g mielonych orzechów – mielę je nożem, nie na proszek, żeby czuć kawałki.
1 łyżeczka cynamonu – dla ciepłego aromatu, nie jest konieczne, ale ja go nie pomijam.
1 łyżeczka otartej skórki pomarańczowej – wzmacnia cytrusowy aromat, upewnij się, że pomarańcza jest dobrze umyta.
1 łyżeczka ekstraktu waniliowego – żeby dodać subtelny zapach.
1/2 łyżeczki soli – naprawdę nie pomijaj, robi różnicę w smaku.
Do polewy:
150 g cukru kryształu
60 ml wody
1 łyżka kakao – nie bądź leniwy, nie używaj „brumi” ani „nesquik”, jeśli chcesz intensywnego koloru i smaku.
2 łyżki Nesquik lub Brumi – dla słodszej wersji, jeśli chcesz, ale można też tylko z kakao.
1 łyżeczka esencji rumowej
30 g margaryny (wegańskiej, jeśli jesteś na diecie)
Kroki do wykonania (po mojemu, bez zbędnych ceregieli)
1. Banany – rozgniatam je widelcem w dużej misce (nie chce mi się używać miksera), następnie dodaję cukier puder i wanilię. Mieszam dobrze, jest gotowe, gdy nie widzisz dużych kawałków i staje się jak krem. Jeśli masz mały blender, też można.
2. Teraz dodaję olej. Wlewam go stopniowo, nie kropla po kropli, ale mieszam non-stop, jak przy majonezie. Uwaga: jeśli wlejesz go od razu, nie połączy się tak dobrze, straci na puszystości.
3. Wlewam sok z pomarańczy do mieszanki – nie mieszaj gwałtownie, tylko powoli. Ten sok ma swoje zadanie, rozrzedza masę i dodaje świeżości.
4. W innej misce mieszam mąkę, sól, proszek do pieczenia i sodę. Mieszam widelcem, żeby nie było grudek. Bez zbędnej filozofii.
5. Teraz ostrożnie wlewam suche składniki do kremu bananowego. Nie używam miksera, tylko łopatki i mieszam od dołu do góry, tylko do połączenia. Jeśli mieszam za długo, przykleja się do podniebienia, wychodzi kleisty. Więc mieszaj tylko do momentu, gdy nie widzisz już suchej mąki.
6. Na koniec dodaję mielone orzechy, skórkę pomarańczową i cynamon. Znowu nie przesadzam z mieszaniem, tylko żeby się równomiernie rozłożyły. Czasami dodaję też rodzynki lub żurawinę, jeśli mam pod ręką.
7. Forma – używam klasycznej formy do chlebka, wyłożonej odrobiną margaryny i mąki. Miałem problemy z papierem do pieczenia, chlebek nie wychodził tak rumiany na brzegach. Raz, gdy zapomniałem posmarować formy, miałem trudności z wydobyciem. Więc nie pomijaj tego kroku.
8. Wlewam masę do formy, wyrównuję mniej więcej, nie bawię się w linijkę. Wstawiam do nagrzanego piekarnika na 180°C (lub na średnią temperaturę na kuchence). U mnie wystarcza 35-40 minut. Po 30 minutach wbijam wykałaczkę – jeśli wychodzi sucha, jest gotowe. Jeśli wychodzi z lepkim ciastem, zostaw jeszcze 5 minut.
9. Gdy wyjmuję, zostawiam w formie na około 10-15 minut, żeby się nie rozpadł, gdy go przewracam. Następnie kładę na kratkę lub na szeroki talerz, w zależności od tego, co znajdę.
10. Polewę robię, gdy chlebek stygnie: mieszam cukier, kakao, Nesquik i wodę w małym garnku na małym ogniu. Mieszam ciągle trzepaczką, żeby nie powstały grudki. Gdy zaczyna wrzeć i trochę gęstnieje (około 5-6 minut), dodaję margarynę, mieszam, żeby się rozpuściła, a następnie zdejmuję z ognia i dodaję esencję rumową. Zostawiam do ostygnięcia na 10-15 minut, w tym czasie delikatnie mieszam, żeby nie powstała skórka na wierzchu.
11. Wylewam polewę na ostudzony chlebek. Nie wymuszam, pozwalam jej swobodnie spływać, tylko lekko wyrównuję łyżką. Jeśli nie masz ochoty na polewę lub chcesz coś lżejszego, wystarczy posypać cukrem.
Porady, wariacje i pomysły na podanie
PORADY (z doświadczeń i błędów, nie z książek)
Jeśli używasz zbyt zielonych bananów, chlebek wyjdzie mdły i gęsty – bardzo dojrzałe, prawie czarne na skórce, są tym, czego potrzebujesz.
Nie dodawaj więcej mąki niż w przepisie, nawet jeśli wydaje ci się, że masa jest zbyt rzadka. Zgestnieje podczas pieczenia.
Przy polewie, jeśli zapomnisz wymieszać, zrobi grudki i przywrze do dna garnka.
Sprawdzaj wykałaczką po 30 minutach, każdy piekarnik ma swoją osobowość.
Jeśli nie masz formy do chlebka, można użyć okrągłej formy lub formy do keksów, ale nie w dużej formie, inaczej wyjdzie cienki.
ZASTOSOWANIA SKŁADNIKÓW
Cukier puder możesz zastąpić cukrem kryształem zmielonym w blenderze, ale nie wyjdzie tak gładki.
Oleju można użyć kokosowego, ale nada inny smak, nie wszystkim to odpowiada.
Jeśli chcesz wersję bezglutenową, użyj mieszanki mąki bezglutenowej i trochę gumy ksantanowej (1/4 łyżeczki), żeby połączyć masę, inaczej wyjdzie krucha.
Orzechy można zastąpić laskowymi lub migdałami, dla tych, którzy nie przepadają za orzechami.
Polewa może być pominięta, lub zrobiona tylko z wody, cukru i kakao, jeśli chcesz coś jeszcze lżejszego.
WARIACJE
Dodaj rodzynki, żurawiny lub suszone morele, dla dodatkowego koloru i słodyczy.
Zamiast pomarańczy, można użyć cytryny, ale trzeba dodać więcej cukru, bo inaczej wyjdzie zbyt kwaśne.
Możesz zrobić mini-chlebki w formach na muffiny – skrócisz czas pieczenia do około 18-20 minut.
Dla bardziej „czekoladowego” chlebka, dodaj bezpośrednio do masy 2 łyżki kakao.
POMYSŁY NA PODANIE
Rano z czarną kawą lub miętową herbatą, to genialne.
Z wegańskim lodami waniliowymi lub z sojową śmietaną, dla czegoś bardziej eleganckiego.
Sprawdza się też jako przekąska w drodze do pracy, na wynos lub piknik – dobrze się trzyma, nie kruszy się.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę użyć czegoś innego zamiast bananów?
Jeśli nie znosisz bananów lub ich nie masz, możesz je zastąpić startym jabłkiem (też dwa, czyli około 250 g), ale musisz zmniejszyć sok z pomarańczy i dodać 2-3 łyżki więcej cukru, bo jabłka nie są tak słodkie. Tekstura będzie nieco gęstsza.
Czy można zrobić bez orzechów? Mam alergie w rodzinie.
Absolutnie. Możesz pominąć orzechy lub dodać nasiona słonecznika, migdały, orzeszki – cokolwiek masz w domu, co nie wywołuje alergii. Możesz też zrobić prosto, tylko z owocami.
Jeśli nie mam margaryny do polewy, czym mogę ją zastąpić?
Można użyć oleju kokosowego (też około 30 g), lub nawet masła roślinnego, cokolwiek, co się topi i jest w temperaturze pokojowej. Robiłem też tylko z wodą i kakao, wychodzi cieńsza, ale smaczna polewa.
Jak uniknąć opadania chlebka po wyjęciu z piekarnika?
Jeśli wyjmiesz go zbyt wcześnie lub twój piekarnik piecze nierówno, opadnie w środku. Zrób test wykałaczką i zostaw na 3-4 minuty, jeśli nie wychodzi czysta. Nie przewracaj go od razu, poczekaj, aż trochę ostygnie w formie.
Czy chlebek można zamrozić?
Tak, ale bez polewy. Pokrój na plastry, włóż papier do pieczenia między nie i włóż do zamrażarki. Kiedy chcesz go zjeść, zostaw w temperaturze pokojowej lub podgrzej lekko w piekarniku.
Przybliżone wartości odżywcze
Plasterek około 70 g (z pieczonego chlebka w klasycznej formie, bez polewy) ma około 180-200 kalorii, w zależności od tego, jak hojnie kroisz. Makroskładniki wyglądają mniej więcej tak: białko około 3 g, tłuszcze 8-10 g, węglowodany 26-30 g (dużo cukru, zwłaszcza z bananów i polewy, jeśli dodasz). Orzechy dodają zdrowych tłuszczów i trochę białka, a banany – błonnika i potasu. W porównaniu do klasycznego chlebka z jajkiem i masłem, jest lżejszy pod względem cholesterolu i nie zawiera tłuszczów zwierzęcych. Z polewą dodasz około 35-40 kalorii na plaster. Nie jest to całkiem dietetyczne, ale też nie bomba kaloryczna – jeśli kroisz na cienkie plastry i nie jesz wszystkiego naraz, jest w porządku nawet na diecie.
Jak przechowywać i podgrzewać
Chlebek dobrze trzyma się w temperaturze pokojowej przez około 3 dni, przykryty folią lub w plastikowym pojemniku z pokrywką. Jeśli dodałeś polewę, lepiej trzymać go w lodówce – tam wytrzymuje około 5 dni bez problemów, tylko pozwól mu osiągnąć temperaturę pokojową przed zjedzeniem, bo inaczej będzie dość twardy. Jeśli chcesz go zrobić z wyprzedzeniem, możesz pokroić i włożyć pojedyncze plastry do zamrażarki, a następnie szybko podgrzać w piekarniku lub tosterze (nie w mikrofalówce, bo się dziwnie mięknie). Polewę, jeśli stwardniała zbyt mocno, polej odrobiną ciepłej wody przed podaniem, a ładnie się zmięknie.
To wszystko, z dobrymi i złymi stronami, ale zawsze wychodzi smaczne i szybko znika z talerza.
W dużej misce wymieszaj banany z cukrem pudrem i wanilią, aż powstanie gładkie, puszyste puree. Dodaj olej cienkim strumieniem (jak przy robieniu majonezu) i dobrze wymieszaj, aż cały olej się wchłonie. Wlej sok pomarańczowy do puree bananowego. Połącz mąkę z solą, proszkiem do pieczenia i sodą oczyszczoną. Dodaj suchą mieszankę do bananów i mieszaj przez kilka sekund, aż dobrze się połączy. Na koniec dodaj mielone orzechy, skórkę pomarańczową i cynamon, a następnie delikatnie wymieszaj szpatułką od góry do dołu. Natłuść formę do babki (26 cm) lub keksów margaryną i mąką, a następnie piecz ciasto w nagrzanym piekarniku przez 35 minut (test patyczka). Pozwól ciastu ostygnąć w formie, a następnie wyjmij je i umieść na większym talerzu. Wymieszaj cukier z Nesquikiem, kakao, wodą i margaryną, a następnie podgrzewaj mieszankę na małym ogniu, ciągle mieszając, aż zgęstnieje (5-6 minut). Zdejmij z ognia i dodaj esencję rumową. Pozwól polewie ostygnąć przez 10-15 minut (od czasu do czasu mieszając), a następnie wlej ją na ciasto i pozostaw do ostygnięcia, aż polewa całkowicie stwardnieje.
Jeśli ci się nie podoba, możesz pominąć polewę czekoladową i zostawić je proste lub posypane cukrem pudrem.
Składniki: 2 duże banany, 200 g cukru pudru, 150 ml oleju, sok z jednej dużej pomarańczy, 250 g mąki, 1 opakowanie proszku do pieczenia, 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej, 120 g mielonych orzechów, 1 łyżeczka cynamonu, 1 łyżeczka startej skórki pomarańczowej, 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego, 1/2 łyżeczki soli. Lukier: 150 g cukru, 60 ml wody, 1 łyżka ciemnego kakao, 2 łyżki Nesquik/Brumi, 1 łyżeczka esencji rumowej.
