Guguluf z brzoskwiniami
Nie mogę zapomnieć o pierwszym razie, kiedy zrobiłem ten guguluf – zabrałem się do pracy z wielkim entuzjazmem, piekarnik był rozgrzany, składniki przygotowane, a wtedy zdałem sobie sprawę, że nie mam wystarczająco dużo mąki. Improwizowałem z tym, co znalazłem w szafce (nie powiem wam, co z tego wyszło, było twarde jak beton na brzegach i dziwnie miękkie w środku). Od tamtej pory nauczyłem się podwójnie sprawdzać, dobrze przygotować wszystko przed rozpoczęciem, mieć pod ręką wszystko, co potrzebne. Teraz prawie na pamięć znam kroki i zawsze dodaję coś innego – czasami więcej cukierków, innym razem czekoladę, w zależności od humoru lub tego, co mam w domu. Guguluf z brzoskwiniami stał się deserem, który robię, gdy chcę coś słodkiego i pocieszającego, ale nie chcę się zbytnio komplikować.
Szybkie informacje: przygotowanie zajmuje około 25-30 minut (i około 45 minut w piekarniku, na końcu nie spuszczaj go z oczu), nadaje się na dużą formę gugulufa lub prostokątną formę do pieczenia i wystarcza na około 10-12 kawałków. To lekki przepis, nie mogę powiedzieć, że jest tylko dla początkujących, ale jeśli kiedykolwiek robiłeś ciasto, na pewno sobie poradzisz. Poziom trudności: średni w stronę relaksu, z potencjałem do improwizacji.
Składniki i ich rola – co naprawdę się liczy, nie tylko lista do odznaczenia:
– Jaja (5 sztuk, najlepiej jak najświeższe) – podstawa struktury, oczywiście. Dla mnie ważne jest, żeby były jaja z żółtkiem w kolorze żółtym, bo pomagają w kolorze i smaku.
– Cukier (150 g) – nie oszczędzajcie tutaj, to dokładna ilość, która równoważy cukierki i czekoladę. Jeśli dodasz za mało, będzie mdłe; za dużo, ciasto się rozmięknie.
– Mąka (180 g) – nadaje konsystencję, ale też lekkość. Mąka nie powinna być wilgotna ani z grudkami. Jeśli masz przesianą mąkę pod ręką, tym lepiej, unikniesz niespodzianek.
– Proszek budyniowy o smaku waniliowym (1 opakowanie, czyli zazwyczaj 40 g) – wydaje się opcjonalny, ale nie jest, pomaga w smaku i teksturze, sprawia, że ciasto jest bardziej puszyste. Możesz użyć innego smaku, ale wanilia jest tutaj najlepsza.
– Mleko (100 ml, w temperaturze pokojowej) – płyn, który łączy wszystko, nie pozwól, aby było zimne, inaczej popsuje pianę.
– Olej (100 ml, nie ma znaczenia, czy słonecznikowy, czy inny neutralny) – nie zastępuj go masłem, bo ciasto wyjdzie zbyt gęste; olej utrzymuje ciasto delikatne.
– Proszek do pieczenia (1 opakowanie, 10 g) – pomaga ładnie wyrosnąć, ale nie dajcie się skusić, by dodać jeszcze pół opakowania, bo zacznie mieć metaliczny smak.
– Szczypta soli – nie pomijajcie go, naprawdę pomaga uwydatnić smak, nie jest tylko dekoracją na liście.
– Ekstrakt waniliowy – nigdy nie mierzyłem dokładnie, około łyżeczki-dwóch, według zapachu. Lepiej za dużo niż za mało, mówię.
– Brzoskwinie z kompotu – ja dodaję około 3 dużych połówek, pokrojonych w kostkę (dobrze je odcedź, w przeciwnym razie opadną i rozmiękną ciasto, nie pytajcie, skąd to wiem). Jeśli nie masz brzoskwiń, sprawdzą się też morele lub ananas.
– Cukierki – około 100 g, pokrojone w małe kosteczki; nadają kolorowy wygląd i ciekawą teksturę. Jeśli nie masz, nie ma tragedii, ale naprawdę polecam.
– Czekolada – 50 g, pokrojona w kawałki, nie rozdrobniona całkowicie, żebyś czuł, gdy na nią trafisz. Używałem zarówno czekolady mlecznej, jak i gorzkiej, a nawet z orzechami.
Oprócz tego potrzebujesz jeszcze trochę mąki do posypania formy i do obtoczenia brzoskwiń.
Sposób przygotowania
1. Najpierw nagrzewam piekarnik do 170°C (w piekarniku elektrycznym, góra-dół). Wiem, że niektórzy zapominają to zrobić i budzą się, że ubili jajka na marne, a masa stoi i czeka, aż przyjdzie jej kolej w piekarniku.
2. Oddzielam jajka: białka do dużej miski, żółtka do małej miseczki. Mam stary mikser, ale każdy się nada. Posypuję szczyptą soli białka i zaczynam je ubijać, aż zrobią się miękkie szczyty. Stopniowo dodaję cukier (nie wlewajcie go od razu, bo piana opadnie) i dalej ubijam, aż stanie się błyszcząca i dobrze trzyma formę.
3. Żółtka dodaję jedno po drugim do białek i miksuję za każdym razem, ale nie przesadzajcie, tylko do momentu, aż się połączą. Tutaj dodaję też ekstrakt waniliowy, najlepiej dodać go bezpośrednio do żółtek.
4. Olej i mleko dodaję stopniowo, na przemian. Wlewam trochę oleju, miksuję, potem trochę mleka, znowu miksuję. Nie spieszyłem się w tym kroku, bo masa się zetnie, jeśli będzie zbyt szybka.
5. Teraz mieszam mąkę, proszek budyniowy i proszek do pieczenia w osobnej misce – robię to trzepaczką, bo tak pozbędę się wszelkich grudek. Następnie powoli wlewam suche składniki do mokrych, używam łopatki i mieszam dużymi ruchami, od dołu do góry, żeby nie zepsuć piany. Nie panikujcie, jeśli na początku wydaje się gęste, ładnie się połączy, jeśli nie będziecie się spieszyć.
6. Przygotowuję formę na guguluf: obficie smaruję olejem (lub masłem, jeśli chcę poczuć zapach dzieciństwa) i posypuję mąką. Jeśli forma jest starsza, dokładnie smaruję wszystkie zakamarki, żeby nie przywarło na końcu.
7. Połowę masy wlewam do formy, staram się ją jakoś wyrównać, nie musi być idealnie na linii.
8. Teraz dodaję cukierki i kawałki czekolady na dolną warstwę. Nie kładźcie ich tylko na brzegach, bo inaczej znajdziecie je tylko w jednym lub dwóch kawałkach. Następnie dodaję pokrojone w kostkę brzoskwinie, obtoczone w mące wcześniej (to naprawdę pomaga, w przeciwnym razie będą się ślizgać i opadną na dno formy). Reszta ciasta wchodzi na nie, przykrywam, żeby nic kolorowego nie było widać na powierzchni.
9. Wkładam formę do piekarnika, na środkową półkę. U mnie trwa to około 45-50 minut, ale to bardzo zależy od piekarnika – po 40 minutach już wkładam wykałaczkę, żeby sprawdzić. Jeśli wychodzi czysta (lub z odrobiną roztopionego cukru), jest gotowe. Nie otwierajcie piekarnika zbyt często, bo opadnie.
10. Wyjmuję formę na kratkę i zostawiam na 10-15 minut, żeby ostygło. W przeciwnym razie, gdy wyjmę za szybko, może się złamać lub przywarć. Po lekkim ostygnięciu przewracam na kratkę, aby całkowicie ostygło. Jeśli nie masz kratki, można to zrobić na drewnianym desce, z papierem do pieczenia pod spodem, żeby nie wchłonęło wilgoci.
Dlaczego często robię ten przepis
Ratuje mnie, gdy mam ochotę na coś wyjątkowego, ale bez zbędnych kłopotów. Najbardziej lubię, że jest wszechstronny – dodaję to, co mam pod ręką: brzoskwinie, ananasa, morele lub nawet jabłka. Lubię też, że nie jest zbyt słodki ani ciężki; można go jeść zarówno na śniadanie, jak i do kawy, a także jako deser na obiad. Cukierki nadają mu wyjątkowego uroku, a budyń waniliowy sprawia, że tekstura jest kremowa, nie jak w suchych ciastach z przeszłości. Zawsze, gdy ktoś przychodzi niespodziewanie, wiem, że mogę szybko wrzucić składniki, włożyć do piekarnika i na końcu masz wrażenie, że się napracowałeś.
Wskazówki, wariacje i pomysły na podanie
Przydatne wskazówki i częste błędy
- Nie wkładaj brzoskwiń prosto z kompotu, nie odsączając ich dobrze i nie obtaczając w mące – w przeciwnym razie masz duże szanse, że opadną na dno i ciasto będzie wilgotne w niektórych miejscach.
- Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 30 minut. Jeśli musisz sprawdzić, zrób to szybko, w przeciwnym razie opadnie w środku i już się nie podniesie, cokolwiek byś zrobił.
- Kiedy mieszam suche składniki w cieście, nie używaj miksera, tylko łopatki lub dużej łyżki, dużymi ruchami. Mikser łamie pianę i nie wyjdzie puszyste.
- Waż składniki, szczególnie mąkę i cukier. Nie da się "na oko", jeśli chcesz uzyskać stały rezultat.
- Kiedy posypujesz formę, posyp także centralny oś (jeśli masz prawdziwą formę na guguluf), żeby nie utknęło tam.
Zamienniki i adaptacje
- Możesz używać świeżych owoców (brzoskwiń, moreli, gruszek), ale muszą być dobrze odsączone i nie wodniste. Nie mogą być zbyt dojrzałe, bo inaczej się rozmiękną.
- Jeśli chcesz wersję bezglutenową, użyj mąki bezglutenowej (próbowałem z Mix It od Schar, wyszło całkiem nieźle, ale i tak było mniej puszyste).
- Dla bardziej dietetycznego deseru zmniejsz cukier do 100 g i użyj czekolady z minimum 70% kakao, ale nie eliminuj całkowicie cukru, bo zmieni to teksturę.
- Cukierki można zastąpić rodzynkami moczonymi w rumie lub posiekanymi orzechami, jeśli nie jesteś fanem kolorowych rzeczy.
Wariacje
- Próbowałem też z wiśniami z kompotu – wychodzi bardziej kwaśny smak, ale bardzo dobry.
- Możesz dodać zamiast czekolady, kawałki czekolady lub nawet kawałki cukierków o różnych smakach.
- W wersji "jesiennej" dodaję pokrojone w kostkę jabłka i cynamon zamiast brzoskwiń i wanilii.
Pomysły na podanie
- Dobrze smakuje z odrobiną cukru pudru na wierzchu, ale tylko po całkowitym ostygnięciu (w przeciwnym razie się roztopi i nie będzie wyglądać).
- Z bitą śmietaną lub tłustym jogurtem, jeśli chcesz czegoś bardziej orzeźwiającego.
- Rano, smakuje świetnie z kawą lub szklanką mleka, a na brunch pasuje też z kwaśnym dżemem morelowym lub owocami leśnymi.
Często zadawane pytania
Co robić, jeśli opadnie w środku?
Najczęściej dzieje się to, jeśli otworzyłeś piekarnik zbyt wcześnie lub jeśli masa jest zbyt płynna (dodałeś zbyt wilgotne owoce lub nie przesiałeś mąki). Czasami, jeśli używasz bardzo małych jaj, musisz zmniejszyć mleko o 10-15 ml lub dodać trochę więcej mąki.
Czy mogę zrobić przepis z masłem zamiast oleju?
Próbowałem raz, ale ciasto wyszło gęstsze, prawie jak na babkę. Wolę olej, bo utrzymuje ciasto bardziej delikatne i nie wysusza go. Jeśli jednak chcesz dodać masło, roztop je i pozostaw w temperaturze pokojowej, a następnie zastąp tę samą ilość olejem.
Jak dużo mogę zmniejszyć cukier?
Możesz zejść do 100 g, nie zmieniając zbytnio tekstury. Poniżej 100 g, ciasto wychodzi jaśniejsze, smak nie jest tak zrównoważony, ale jeśli chcesz bardzo mało cukru, zrekompensuj to odrobiną płynnego miodu (nie więcej niż łyżką).
Czy forma na guguluf jest konieczna, czy może być inna forma?
Może być także w klasycznej formie do pieczenia, nawet w okrągłej formie z wyjmowanymi ściankami, jeśli nie masz nic innego. Tylko niech forma nie będzie zbyt mała, bo ciasto może wykipieć podczas pieczenia.
Czy mogę podwoić składniki?
Tak, ale tylko jeśli masz dużą formę lub dwie formy. Czas pieczenia wydłuża się o 10-15 minut, ale to wykałaczka jest ostatecznym testem.
Wartości odżywcze (przybliżone)
Jeśli podzielę guguluf na 12 kawałków i spojrzę na składniki, jeden kawałek ma około 210-220 kcal. Jest około 4-5 g białka na kawałek (głównie z jaj), około 30 g węglowodanów (cukry z owoców, mąka, cukier), 7-8 g tłuszczu (z oleju, czekolady, jaj). Cukierki i czekolada podnoszą nieco kalorie, ale nie jesteśmy na maratonie. To gęsty, ale nie ciężki deser – nie ma bitej śmietany ani kremu, więc nie obciąża zbytnio trawienia. Ogólnie rzecz biorąc, zdrowsze niż ciasto z dużą ilością kremu ze sklepu i dość zrównoważone jak na domowy słodycz.
Jak przechowywać i podgrzewać
Przechowuję go w temperaturze pokojowej, w naczyniu z pokrywką lub pod grubym ręcznikiem, przez około 3 dni i pozostaje miękki. Jeśli chcesz go przechować dłużej, włóż do lodówki (wytrzyma 5-6 dni), ale zostaw go przynajmniej na 20-30 minut w temperaturze pokojowej przed jedzeniem, w przeciwnym razie będzie zbyt twardy. Do podgrzewania wystarczy 10-15 sekund w mikrofalówce (nie dłużej, bo wyschnie), lub pokrojony na kawałki, na patelni nieprzywierającej, z pokrywką, na małym ogniu przez około 2 minuty z każdej strony. Możesz dodać odrobinę masła, jeśli chcesz, żeby był ekstra aromatyczny i rumiany na zewnątrz. Jeśli wiesz, że nie zjesz go szybko, możesz zamrozić pojedyncze kawałki – wkładasz do zamrażarki w torbie, a gdy masz ochotę, zostawiasz na 1 godzinę w temperaturze pokojowej lub 20 sekund w mikrofalówce. Po rozmrożeniu smak i tekstura nie są dokładnie takie same, ale wciąż są dobre.
W misce miksujemy białka z odrobiną soli, dodajemy cukier i miksujemy, aż się rozpuści. Dodajemy żółtka, dobrze miksując po każdym dodaniu, a następnie stopniowo dodajemy olej i mleko. Mieszamy mąkę z proszkiem budyniowym i proszkiem do pieczenia. Dodajemy tę mieszankę do piany z białek i delikatnie mieszamy szpatułką lub łyżką. Wlewamy połowę masy do natłuszczonej i oprószonej mąką formy, dodajemy turecką przyjemność, posiekana czekoladę i pokrojone w kostkę brzoskwinie oprószone mąką, a następnie wlewamy resztę masy na wierzch. Pieczemy w nagrzanym piekarniku, aż patyczek wyjdzie czysty. Pozwalamy, aby lekko ostygło w formie, po czym przenosimy na kratkę do całkowitego ostudzenia.
Składniki: 5 jajek 150 g cukru 180 g mąki 1 opakowanie budyniu waniliowego 100 ml mleka 100 ml oleju 1 szczypta proszku do pieczenia 1 szczypta soli esencja waniliowa brzoskwinie (z kompotu) 100 g rachat-lokum (pokrojone na kostki) 50 g czekolady
