Polenta warstwowa

Pozwól, że opowiem ci o moim pierwszym podejściu do tego dania. Zapomniałem posmarować formę masłem i cały spód się przykleił do polenty, musiałem się męczyć, żeby go zdjąć szpatułką. Naprawdę, to nie jest wielka filozofia, ale jeśli się spieszysz i wpadniesz w wir z serem i kiełbasą, zapominasz o tej prostej rzeczy. Śmialiśmy się z rodziną, że u nas, gdy mowa o jedzeniu z polentą, to prawdziwe szaleństwo, zwłaszcza zimą. To przepis na danie, które robisz, gdy chcesz wykorzystać to, co masz w domu – sery, kiełbaski, szynkę, wszystko razem. I przyznaję, nigdy nie ważyłem niczego, robię to na oko i według apetytu.

Całość trwa około 1 godziny – pół godziny na przygotowanie, pół godziny w piekarniku. Wychodzi na 4 osoby, żeby się dobrze najedli, chociaż u nas dwie osoby łatwo zjedzą całą formę, jeśli są głodne. Nie potrzebujesz jakiejś wielkiej zręczności, wystarczy trochę organizacji i cierpliwości z warstwami. Trudność? Uważam, że to łatwe do średniego, bo to nie jest „wrzuć wszystko i gotowe”, ale też nie potrzebujesz dyplomu.

Tak więc, powiem ci dokładnie, jak ostatnio to zrobiłem i co i ile dodałem, żeby było jasne i żebyś nie musiał się martwić o wagi.

Składniki (na dużą formę, 4 duże porcje):

- 1 litr wody (na polentę, może potrzebujesz trochę więcej, w zależności od mąki kukurydzianej)
- 250 g mąki kukurydzianej (ja dodaję na oko, ale tyle wychodzi na bardziej miękką konsystencję, nie „brykiet”)
- 1 łyżeczka soli (ja nie dodaję dużo, bo sery są słone)
- 100 g masła (dodaję między warstwami i trochę do posmarowania formy)
- 150 g wędzonego sera Delaco (trę, daje bardzo dobry smak)
- 150 g sera Delaco Sofia (może być każdy dobry ser, ten miałem)
- 300 g sera z burdufa (powinien być kremowy, żeby się rozsmarował)
- 300 g domowej kiełbasy (pokrojone w plastry, wcześniej smażę)
- 200 g wędzonej szynki (również pokrojonej, nie zostawiaj grubych kawałków, bo będzie twarda)
- 4 jajka (żeby miały miejsce na wierzchu formy, nie są do dekoracji)
- Sól i pieprz (tylko jeśli czujesz potrzebę, ja mówię, żeby spróbować najpierw)

To wszystko, nie musisz trzymać się ściśle gramów, ale nie dodawaj więcej mąki kukurydzianej ani jajek, bo już będzie ciężkie.

Jak to zrobiłem, krok po kroku:

1. Wlałem wodę do dużego garnka i postawiłem na ogień. Kiedy zaczęła wrzeć, dodałem sól i wsypałem mąkę kukurydzianą, mieszając trzepaczką, żeby nie powstały grudki. Gotuję polentę na małym ogniu, mieszając przez około 10-12 minut. Ważne – robię ją bardziej miękką, nie żeby była twarda. Jeśli widzisz, że jest za gęsta, możesz dodać wrzątek bezpośrednio z czajnika.

2. W międzyczasie pokroiłem kiełbasę i szynkę na cienkie plastry – kiełbasę w krążki, szynkę w paski, według uznania. Włożyłem je na patelnię bez oleju, na średnim ogniu, żeby się dobrze zrumieniły i puściły swój tłuszcz. Nie przypalaj ich, bo potem danie będzie gorzkie. Jeśli są zbyt tłuste, odsączam trochę z wytopionego tłuszczu.

3. Przygotowałem formę – prostokątną, około 25 x 18 cm. Dobrze posmarowałem ją masłem, żeby nic się nie przykleiło.

4. Kiedy polenta jest gotowa, włożyłem warstwę na dno formy – około połowy całej masy. Nie dociskam jej zbyt mocno, tylko na tyle, żeby była równo.

5. Na ciepłej polencie posypałem kawałkami masła i około jednej trzeciej obu rodzajów startego sera. Ser z burdufa kruszę palcami i rozsypuję po całej warstwie. Następnie kładę usmażoną kiełbasę i szynkę. Jeśli jest zbyt dużo tłuszczu na patelni, odsączam na papierze kuchennym przed włożeniem do formy.

6. Dodaję resztę polenty, ale nie przykrywam jej idealnie, tylko robię małe wgłębienia łyżką, żeby zostawić przestrzenie. Przez te dziury będzie widać ser i mięso. Na wierzchu kładę resztę sera (żeby trochę zostało na koniec).

7. Łyżką robię 4 małe wgłębienia w górnej warstwie, żeby wbić tam jajka. Jajka wkładam surowe, prosto ze skorupki. Jeśli boisz się, że wyleją się, najpierw rozbij je do miski, a potem ostrożnie wlej.

8. Wkładam formę do nagrzanego piekarnika na 180°C, z góry i z dołu, na około 25 minut. Jajka powinny ściąć się na białą skorupkę na wierzchu, ale nie mogą być gumowate. Jeśli chcesz, żeby były lepkie, trzymaj na nie oko, nie dłużej niż 20-22 minuty.

9. Wyjmuję formę, posypuję resztą sera, zostawiam na 5 minut, żeby się rozpuścił, a potem wkładam łyżkę. Możesz też posypać świeżo zmielonym pieprzem na wierzchu, jeśli lubisz.

Dlaczego często zabieram się za to szaleństwo? Jest bardzo sycące, zaspokaja głód i możesz użyć prawie każdego sera, który masz w lodówce. Kiedy masz gości, wrzucasz wszystko do formy i wkładasz do piekarnika, nie musisz porcjować, dekorować. Nadaje się na lunch, na kolację po powrocie do domu, a nawet na śniadanie, jeśli zostały resztki. Lubię to, że możesz zmieniać składniki, łatwo to zrobić z tym, co masz pod ręką. Poza tym, po dwóch porcjach nie potrzebujesz już deseru.

Porady, wariacje i pomysły na podanie

Porady
Najgorsze jest, gdy robisz polentę zbyt twardą. Nie ma mowy o „cięciu nożem”. Powinna być miękka, kremowa, w przeciwnym razie warstwy się nie sklejają i smaki się nie mieszają. Nie zapomnij odsączyć tłuszczu z patelni, w przeciwnym razie wszystko nasiąknie i będzie zbyt ciężkie dla żołądka. Z jajkami warto na nie uważać – kto nie chce miękkiego żółtka, może je trzymać jeszcze 5 minut, ale nie psuj całego uroku twardym jajkiem. I koniecznie posmaruj formę masłem, już mówiłem, ale powtarzam: w przeciwnym razie zdrapujesz dno formy z nerwami.

Zamienniki i adaptacje
Możesz użyć dowolnego sera, który masz pod ręką – nie musi być wędzony, ale jednak lepiej smakuje z tym aromatem. Ser z burdufa można zastąpić każdym tłustszym serem, nawet twarogiem wymieszanym z serem telemea, ale musi być dobrze pokruszony. Kiełbasę można zastąpić szynką, bekonem lub innymi dobrymi wędlinami. Jeśli chcesz wersję wegetariańską, podwojenie ilości serów wystarczy. Dla wersji dietetycznej użyj mniej masła i lekkiego sera, chociaż szczerze mówiąc, nie ma już tego samego smaku. Bezglutenowe od początku, jeśli upewnisz się, że mąka kukurydziana jest czysta (niektórzy dodają mąkę do mieszanki).

Wariacje
Możesz dodać smażone grzyby zamiast mięsa lub, jeśli chcesz coś świeższego, dodaj posiekaną cebulę dymkę między warstwami. Jeśli chcesz bardziej aromatycznego „bulza”, na wierzchu dodaj zioła, takie jak pietruszka lub koper, na końcu. Są też tacy, którzy dodają śmietanę na wierzchu po wyjęciu z piekarnika, u mnie nie trzyma się zbyt dobrze.

Podanie
Najlepiej smakuje na gorąco, z kiszonymi warzywami (papryka, ogórki, ostry papryczek) lub z sałatą, jeśli robisz to wiosną. Dobrze smakuje też z łyżką zimnej śmietany, jeśli lubisz tę kremową konsystencję. Do picia polecam białe wino półwytrawne lub, jeśli jest sezon, świeży moszcz. Jeśli zostanie na drugi dzień, można zabrać w dużych kawałkach.

Często zadawane pytania

Czy można to zrobić bez jajek na wierzchu?
Tak, jajka dodają tekstury, ale jeśli ich nie lubisz lub masz alergie, po prostu je pomiń. Możesz zrekompensować to trochę większą ilością sera na wierzchu, żeby stworzyć skorupkę.

Jak długo wytrzyma w lodówce?
Dobrze przechowuje się przez około 3 dni, przykryte folią lub w pojemniku z pokrywką. Po 2 dniach polenta zaczyna twardnieć, ale smak pozostaje dobry.

Czy mogę użyć chudszego sera?
Można, ale pamiętaj, że jeśli użyjesz sera odtłuszczonego lub tylko chudego sera, danie będzie suche. Polecam wymieszać sery, przynajmniej część powinna być bardziej kremowa.

Czym mogę zastąpić kiełbasę, jeśli chcę wersję wegetariańską?
Smażone grzyby są najlepsze, plus trochę pieczonej papryki lub nawet smażonego cukinii. Możesz też użyć wędzonej soi, jeśli chcesz, ale nie polecam twardego tofu, bo zbyt mocno wysycha.

Czy można to zamrozić?
To nie jest najlepszy pomysł. Po rozmrożeniu polenta staje się wodnista, a sery się separują. Lepiej zrobić świeżo, albo jeśli naprawdę musisz, zamrozić tylko warstwę mięsa/smażonego, resztę zrobić wtedy.

Jaką formę najlepiej użyć?
Ceramiczna lub żaroodporna szklana forma lepiej trzyma ciepło i nie przypala spodu jak cienka blacha metalowa. Jeśli nie masz, może być też stalowa, ale dobrze posmaruj.

Wartości odżywcze (przybliżone)

Na 4 porcje, około 550-600 kcal na porcję, w zależności od ilości masła i kiełbasy, które używasz. Makroskładniki to około 22-25 g białka (sery, jajka, mięso), 35-40 g tłuszczu (ser z burdufa i masło mają dużo wagi), węglowodany to około 40-45 g na porcję (mąka kukurydziana, sery). Syci, tak, nie jest lekka, ale nikt cię nie zmusza do dodawania trzech warstw sera i masła, możesz to dostosować. Możesz dostosować ilość tłuszczu, jeśli czujesz, że chcesz coś lżejszego, ale nie polecam całkowicie rezygnować z tłuszczu, bo traci na smaku. Sól jest wystarczająca z serów i mięsa, więc nie przesadzaj na początku.

Jak przechowywać i podgrzewać

Jeśli zostanie, włóż do pojemnika lub przykryj folią, do lodówki. Do podgrzewania, ja wkładam do tradycyjnego piekarnika (nie mikrofalówki, bo się rozmięknie i straci teksturę) na 170°C przez około 15 minut, przykryte folią aluminiową. Jeśli chcesz, żeby wierzch był chrupiący, zdejmij folię na ostatnie 5 minut. Możesz też podgrzać na patelni, przykrytej pokrywką, ale na małym ogniu, żeby się nie przykleiło. Jeśli zbyt mocno stwardnieje, dodaj łyżkę mleka lub śmietany na wierzch przed włożeniem do piekarnika. Po jednym dniu smak się nieco ustabilizuje, ale tekstura polenty nie będzie jak świeża, więc najlepiej zrobić i zjeść od razu.

 Składniki: woda, sól i mąka kukurydziana do polenty 150 g sera wędzonego Delaco 150 g sera Delaco Sofia 300 g sera owczego 300 g domowej kiełbasy 200 g wędzonego boczku 100 g masła 4 jajka

 Tagi:  polenta warstwowa bulz delaco