Ciasto orzechowe z dżemem śliwkowym
Przytrafiło mi się zabrać za rogaliki i odkryć w połowie ciasta, że nie mam wanilii. Nie miałam też ochoty na wykrawanie ciasteczek, a zapowiedziana wizyta na szybko sprawiła, że musiałam wszystko przemyśleć. Tak powstało to ciasto z orzechami i śliwkowym dżemem, z delikatnymi warstwami i gęstym nadzieniem.
Szybkie informacje
Czas całkowity: Około 1 godziny i 30 minut (w tym czas chłodzenia ciasta)
Porcje: 24 kawałki (blacha 26x40 cm)
Trudność: średnia
Składniki
Warstwy:
- 200 g masła w temperaturze pokojowej
- 2 łyżki (około 50 g) smalcu
- 5 łyżek cukru (około 100 g)
- 2 żółtka
- 200 ml wody mineralnej
- 2 opakowania proszku do pieczenia (każde na 375 g mąki)
- 200 g drobno mielonych orzechów
- 800 g mąki
- szczypta soli
Nadzienie:
- 2 białka
- 2 łyżki cukru (około 40 g)
- 100 g grubiej mielonych orzechów
- Sok z 1/2 cytryny
- Skórka cytrynowa
- szczypta soli
- 400-450 g dżemu śliwkowego (dla gęstszego nadzienia można dodać mniej lub więcej orzechów, według gustu)
Sposób przygotowania
1. Przygotuj ciasto na warstwy. W dużej misce ubij masło ze smalcem i cukrem, aż staną się kremowe, a cukier częściowo się rozpuści. Używam drewnianej łyżki, ale można też użyć miksera, jeśli chcecie być szybsi.
2. Dodaj żółtka i dobrze wymieszaj. Następnie dodaj drobno mielone orzechy i szczyptę soli. Wymieszaj ponownie.
3. Stopniowo wlej wodę mineralną i zacznij dodawać mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia. Wszystko połącz i krótko zagnieć, tylko do uzyskania jednolitego, lekko kruszącego się ciasta.
4. Podziel ciasto na dwie jak najbardziej równe części. Rozwałkuj pierwszą część bezpośrednio na papierze do pieczenia, na wymiar blachy (26x40 cm). Przenieś razem z papierem do blachy.
5. Do nadzienia, ubij białka na sztywną pianę ze szczyptą soli. Dodaj cukier w dwóch-trzech partiach i miksuj, aż powstanie błyszcząca beza.
6. Dodaj sok z cytryny i skórkę, a następnie grubiej mielone orzechy. Wmieszaj dżem śliwkowy i wymieszaj, aż uzyskasz jednolitą masę.
7. Wlej nadzienie na pierwszą warstwę ciasta w blaszce. Wyrównaj szpatułką, nie uciskając zbyt mocno.
8. Rozwałkuj drugą warstwę na innym papierze do pieczenia lub na posypanym mąką blacie, a następnie połóż ją na nadzieniu. Usuń papier, jeśli to konieczne. Nakłuj górną warstwę widelcem w kilku miejscach.
9. Wstaw blachę do nagrzanego piekarnika na 180°C, na środkową półkę. Piecz przez 40 minut, aż wierzch lekko się zrumieni.
10. Wyjmij z piekarnika i pozostaw ciasto do całkowitego ostygnięcia w blaszce. Jeśli spróbujesz je pokroić na ciepło, dżem wypłynie i się pokruszy.
Dlaczego często robię ten przepis
To takie ciasto, które można przygotować, gdy masz resztki orzechów i dżemu, nie jest wymagające pod względem dekoracji ani wyglądu. Dobrze się kroi po schłodzeniu i wytrzymuje kilka dni, nie twardniejąc ani nie tracąc smaku. Warstwy zmiękną od dżemu i dobrze się przechowują w temperaturze pokojowej.
Porady i wariacje
Porady
- Ciasto jest dość gęste i lekko kruszące się z powodu orzechów. Nie próbuj rozwałkować go zbyt cienko, w przeciwnym razie się porwie.
- Kiedy kładziesz drugą warstwę, możesz ją lekko zwinąć na wałku i rozwinąć bezpośrednio nad blachą.
- Gęsty dżem śliwkowy, bez dużej ilości cukru, działa najlepiej. Jeśli dżem jest bardzo płynny, dodaj więcej orzechów do nadzienia.
Zamienniki
- Jeśli nie masz smalcu, użyj samego masła, ale smalec dodaje więcej kruchości.
- Mąkę można połączyć z mąką pełnoziarnistą (maksymalnie 200 g z całości) dla bardziej rustykalnego smaku, ale warstwy będą gęstsze.
- Zamiast dżemu śliwkowego, można użyć dżemu z wiśni lub moreli, ale nie powinien być zbyt słodki.
Wariacje
- Nadzienie można wzbogacić o rodzynki, drobno pokrojone suszone morele lub nawet kilka łyżek kakao.
- Warstwy można posmarować odrobiną żółtka i mleka przed pieczeniem, dla bardziej błyszczącego wyglądu.
- Dla tych, którzy chcą więcej orzechów, można zwiększyć ilość do 150 g w nadzieniu.
Pomysły na podanie
- Pokrój ciasto na równe kwadraty lub prostokąty po całkowitym ostygnięciu.
- Można posypać cukrem, jeśli wolisz, ale nie jest to obowiązkowe.
- Dobre do kawy lub herbaty, ale także jako deser w pudełku do pracy lub szkoły.
Najczęściej zadawane pytania
1. Czy mogę użyć drożdży zamiast proszku do pieczenia?
Tak, ale nie będzie tak kruche. Na tę ilość spróbuj z opakowaniem suchej drożdży (7 g), aktywowanymi w odrobinie ciepłej wody z cukrem, a następnie pozostaw ciasto do wyrośnięcia na 30 minut.
2. Czy można zrobić bez smalcu?
Tak, można zastąpić masłem, ale tekstura będzie nieco inna, mniej krucha, ale wciąż przyjemna.
3. Jaki dżem jest najlepszy?
Dżem śliwkowy jest idealny, ponieważ jest gęstszy i lekko kwaśny, ale działają też dżemy owocowe z niewielką ilością cukru, ewentualnie odsączone, jeśli są bardzo płynne.
4. Jak zapobiec pękaniu górnej warstwy podczas pieczenia?
Nie rozwałkuj zbyt cienko i nie pomijaj etapu nakłuwania widelcem. Jeśli ciasto jest zbyt zimne, pozostaw je trochę w temperaturze pokojowej przed rozwałkowaniem.
5. Czy mogę zamrozić ciasto?
Tak, pokrojone w porcje, dobrze się zamraża. Należy je rozmrozić w lodówce i nie zmienia znacząco tekstury.
Wartości odżywcze
Na porcję (około 50 g):
- Kalorie: 190-210 kcal
- Białko: 3 g
- Węglowodany: 22 g
- Tłuszcze: 11 g
Wartości te różnią się w zależności od rodzaju smalcu, dżemu i ilości cukru. Ciasto jest bogate w tłuszcze (z orzechów, masła i smalcu) oraz węglowodany.
Przechowywanie i podgrzewanie
Ciasto przechowuje się przykryte w temperaturze pokojowej do 4 dni. Na dłuższe okresy umieść w lodówce i wyjmij na 15-20 minut przed podaniem, aby osiągnęło temperaturę pokojową. Nie zaleca się podgrzewania, ale jeśli chcesz przywrócić teksturę do pierwotnego stanu, 1-2 minuty w bardzo słabo nagrzanym piekarniku mogą pomóc (bez pozostawiania ciasta do wyschnięcia).
Nie zanotowałem wagi paczki proszku do pieczenia, ale było to wskazane dla 375 g mąki. Do ciasta ucieram masło razem z smalcem i cukrem, aż cukier się rozpuści (zwykle używam drewnianej łyżki). Dodajemy żółtka, sól, mielone orzechy, następnie wodę mineralną i zaczynamy dodawać mąkę razem z proszkiem do pieczenia. Ciasto staje się lekko kruszące z powodu orzechów. Dzielimy ciasto na dwie części i wałkujemy pierwszą część w formie wyłożonej papierem do pieczenia. Użyłem formy o wymiarach 26/40 cm. Do nadzienia ubijamy białka na sztywno z odrobiną soli, stopniowo dodajemy cukier, sok i skórkę z cytryny, następnie mielone orzechy, a na końcu dżem śliwkowy. Rozprowadzamy uzyskaną mieszankę na arkuszu w formie, wyrównujemy i przykrywamy drugim arkuszem ciasta. Nakłuwamy arkusz widelcem tu i ówdzie i wkładamy formę do piekarnika na 40 minut w temperaturze 180 stopni. Pozwalamy ciastu dobrze ostygnąć, a następnie porcjujemy. Nie mieliśmy cierpliwości i pokroiliśmy na rogach, ale dżem jest lekko płynny, jeśli kroi się go na ciepło.
Zalecam zmniejszenie ilości dżemu lub dodanie więcej orzechów, aby nadzienie było grubsze.
Składniki: Na ciasto: 2 żółtka, 200 g masła, 2 łyżki stałej słoniny, 5 łyżek cukru, 200 ml wody mineralnej, 2 opakowania drożdży do ciast drożdżowych, 200 g drobno mielonych orzechów włoskich, 800 g mąki, sól. Na nadzienie: 2 białka, 2 łyżki cukru, sok z 1/2 cytryny, skórka cytrynowa, 100 g grubo mielonych orzechów włoskich, sól.
