Chleb - specjalność z ziemniakami

W zeszłym tygodniu znowu zrobiłem chleb ziemniaczany. Miałem kilka starszych ziemniaków w spiżarni i chciałem wykorzystać coś innego niż klasyczny chleb. Wydało mi się to odpowiednie na weekend, kiedy mam trochę więcej czasu na wyrabianie i pieczenie. To nie jest przepis, który robisz w biegu, ale też nie jest skomplikowany. Jeśli lubisz bardziej miękkie ciasta i cienką skórkę, powinno ci dobrze wyjść.

Szybkie informacje

Czas całkowity: około 3 godziny (w tym wyrastanie i pieczenie)
Porcje: 2 duże chleby lub 4 mniejsze
Trudność: średnia

Składniki

Na ciasto:
- 1 kg białej mąki (plus dodatkowo do posypania)
- 5 średnich ziemniaków (około 500 g), ugotowanych i schłodzonych
- 25-30 g świeżych drożdży lub 10 g drożdży suszonych
- 1 łyżka soli morskiej (około 18 g)
- 50 ml oliwy z oliwek (lub innego neutralnego oleju, ale oliwa nadaje delikatny aromat)
- 350-400 ml ciepłej wody (dostosuj w zależności od rodzaju mąki i wilgotności ziemniaków)

Na nadzienie:
- 16 średnich ziemniaków (1,6-1,8 kg), ugotowanych i schłodzonych
- sól do smaku
- świeżo mielony czarny pieprz

Sposób przygotowania

1. Ugotuj ziemniaki (wszystkie 21) w skórce, następnie obierz je i pozostaw do całkowitego ostygnięcia. Ziemniaki do ciasta zetrzyj na drobnej tarce, a do nadzienia na dużej lub możesz je grubo rozgnieść.

2. W dużej misce przesiej mąkę. Zachowaj trochę mąki do posypania blatu roboczego, jeśli zajdzie taka potrzeba.

3. W małej miseczce wymieszaj drożdże z odrobiną ciepłej wody (nie gorącej) i łyżeczką cukru (opcjonalnie, tylko jeśli chcesz, aby zaczęły działać szybciej). Odstaw na 5 minut, aż zacznie się pienić.

4. Zrób dołek w środku mąki i włóż tam aktywowane drożdże oraz oliwę z oliwek. Sól posyp na brzeg, aby nie dotykała bezpośrednio drożdży.

5. Dodaj starte ziemniaki (do ciasta). Zacznij mieszać drewnianą łyżką, wlewając stopniowo ciepłą wodę, aż powstanie miękkie, ale nieklejące się ciasto. Jeśli czujesz, że jest zbyt gęste, dodaj wodę stopniowo.

6. Wyłóż ciasto na posypany mąką blat i energicznie wyrabiaj przez 8-10 minut, aż stanie się elastyczne i gładkie. Ciasto ziemniaczane jest bardziej klejące niż zwykłe, ale nie musisz dodawać zbyt dużo mąki; wolę wyrabiać je rękami nasmarowanymi olejem na koniec.

7. Włóż ciasto z powrotem do miski (nasmarowanej odrobiną oleju), przykryj czystym ręcznikiem i pozostaw do wyrośnięcia na 1-1,5 godziny, lub aż podwoi objętość.

8. W międzyczasie zetrzyj ziemniaki do nadzienia na dużej tarce. Wymieszaj je z solą i pieprzem do smaku. Jeśli chcesz, możesz dodać trochę zielonej cebuli lub odrobinę kminku.

9. Po wyrośnięciu, wyłóż ciasto na oprószony mąką stół i podziel je na 4 równe części. Weź każdy kawałek i rozwałkuj go na prostokątny placek o grubości około 1,5 cm.

10. Na każdym kawałku ciasta równomiernie posyp jedną czwartą ziemniaków do nadzienia. Zwiń ciasno jak na chałkę. Dobrze złącz końce, aby nadzienie nie wydostało się.

11. Spleć cztery rulony w formę warkocza lub według własnej inwencji. Jeśli nie chcesz ich pleść, możesz piec każdy osobno. Przenieś uformowany chleb na blachę wyłożoną papierem do pieczenia. Możesz formować bezpośrednio na blaszce, jeśli masz na to miejsce.

12. Przykryj i pozostaw do wyrastania jeszcze na 30-40 minut, podczas gdy nagrzewa się piekarnik do 180°C (z wentylatorem, jeśli masz).

13. Piecz chleb przez 80-90 minut. Czas zależy od piekarnika i rozmiaru chleba. Jeśli widzisz, że zbyt mocno się rumieni, połóż na nim papier do pieczenia pod koniec.

14. Wyjmij chleb i pozostaw do ostygnięcia na kratce, przynajmniej 20 minut przed krojeniem. Czasami kroję od razu, ale łatwiej się kruszy, gdy jest bardzo gorący.

Dlaczego często robię ten przepis

Chleb ziemniaczany lepiej się przechowuje niż zwykły, pozostaje miękki nawet przez dwa dni. Uważam go za przydatny, gdy chcę sycącego chleba, który dobrze smakuje zarówno na sucho, jak i z różnymi nadzieniami. Używam resztek ugotowanych ziemniaków lub tych, które nie są już świeże. Jest dość uniwersalny i pasuje do zup, serów lub nawet do kanapek.

Porady

- Używaj ziemniaków mączystych, nie nowych ani sałatkowych. Ich zawartość skrobi pomaga w teksturze chleba.
- Pozwól ziemniakom całkowicie ostygnąć przed dodaniem do ciasta, w przeciwnym razie ciasto będzie zbyt wilgotne i klejące.
- Nie przesadzaj z mąką podczas wyrabiania; ciasto będzie lekko klejące, ale tak ma być.
- Jeśli chcesz chrupiącej skórki, spryskaj chleb wodą tuż przed włożeniem go do piekarnika.
- Dla dodatkowego smaku możesz posypać nadzienie odrobiną kminku lub rozmarynu.

Zamienniki

- Białą mąkę można częściowo zastąpić mąką pełnoziarnistą (maksymalnie 30%), ale będzie gęstsza.
- Drożdże suszone działają równie dobrze jak świeże.
- Zamiast oliwy z oliwek możesz użyć dowolnego oleju słonecznikowego lub rzepakowego, ale smak będzie inny.

Wariacje

- Dodaj garść smażonej cebuli do nadzienia dla intensywniejszego smaku.
- Możesz zastąpić część nadzienia słodkimi ziemniakami, jeśli chcesz inny akcent.
- Dla rustykalnego wyglądu posyp chleb przed pieczeniem sezamem lub nasionami dyni.

Pomysły na podanie

- Z solonym masłem i rzodkiewkami na śniadanie.
- Obok gęstych zup lub bulionów.
- Jako baza do kanapek z dojrzałym serem lub wędzonym mięsem.
- Pokrojony w grube plastry, opieczony na grillu i natarte czosnkiem.

Najczęściej zadawane pytania

1. Jaki rodzaj ziemniaków jest najlepszy?
Mączyste (białe), nie czerwone ani nowe, ponieważ mają więcej skrobi i nadają konsystencję ciastu.

2. Czy mogę wszystko zrobić za pomocą miksera z hakiem do ciasta?
Tak, ale kontroluj konsystencję; może być konieczne dodanie trochę więcej wody lub mąki, w zależności od rodzaju ziemniaków.

3. Czy mogę zamrozić chleb?
Tak, można zamrozić w plastrach lub w całości. Po rozmrożeniu tekstura zachowuje się całkiem dobrze, zwłaszcza jeśli lekko podgrzejesz przed podaniem.

4. Co mogę zrobić, jeśli ciasto jest zbyt klejące?
Nie dodawaj nadmiaru mąki, lepiej wyrabiaj rękami nasmarowanymi olejem i miej cierpliwość podczas wyrastania. Ciasto ziemniaczane zawsze będzie bardziej miękkie.

5. Czy mogę użyć mniej drożdży do wolnego wyrastania?
Tak, jeśli masz czas, pozostaw ciasto w lodówce na noc z połową ilości drożdży. Będzie miało lepszy smak, ale zajmie więcej czasu.

Wartości odżywcze (szacunkowe, na 100 g chleba)

- Kalorie: 220-230 kcal
- Białko: 6 g
- Węglowodany: 44 g
- Tłuszcze: 2,5 g
- Błonnik: 2-2,5 g

Wartości mogą się nieco różnić w zależności od ilości wody, rodzaju mąki i wielkości ziemniaków.

Przechowywanie i podgrzewanie

Po całkowitym ostygnięciu, przechowuj chleb owinięty w bawełniany ręcznik lub w papierowej torbie. Dobrze wytrzymuje 2-3 dni w temperaturze pokojowej. Na dłuższy czas można zamrozić w plastrach i wyjmować po kolei. Jeśli chcesz odświeżyć, włóż plastry do piekarnika lub toster na kilka minut. Chleb dobrze zachowuje teksturę nawet po zamrożeniu, zwłaszcza jeśli pozwolisz mu się rozmrozić w temperaturze pokojowej, a następnie lekko podgrzejesz.

Na początek gotujemy ziemniaki w osolonej wodzie, w międzyczasie przygotowujemy pozostałe składniki. W dużej misce przesiewamy 900 g mąki, resztę zostawiamy do posypania na blacie roboczym lub do dodatkowego użycia, jeśli zajdzie taka potrzeba. Łyżką robimy małe wgłębienie, do którego dodajemy drożdże rozpuszczone w ciepłej wodzie i olej. Na brzegach posypujemy sól, uważając, aby nie miała bezpośredniego kontaktu z drożdżami. Po ostudzeniu dodajemy starte ziemniaki i wyrabiamy ciasto, aż stanie się zwarte, a następnie zostawiamy do wyrośnięcia. Zawsze wyrabiam w misce Tupperware i wiem, że ciasto jest gotowe do pieczenia, gdy pokrywka skacze. Po wyrośnięciu dzielimy ciasto na cztery równe części. Po kolei bierzemy każdy kawałek ciasta i wałkujemy go wałkiem. Na wierzch posypujemy cztery starte ziemniaki, trochę soli i pieprzu. Zwijamy jak ciasto drożdżowe, a następnie zbieramy wszystkie cztery końce i pleciemy je razem. Przeniosłem chleb na blachę do pieczenia, na papier do pieczenia, po zapleczeniu. Pieczenie trwało około półtorej godziny w temperaturze 180 stopni i pokroiłem go od razu po wyjęciu z piekarnika. :) Nie mogłem się doczekać, aż ostygnie.

 Składniki: 1 kg mąki, drożdże w zależności od temperatury pomieszczenia, w którym rośnie ciasto, 1 łyżka płaska soli morskiej, 50 g ciepłej oliwy z oliwek, 5 średnich ziemniaków do ciasta, 16 średnich ziemniaków do farszu, ciepła woda w razie potrzeby.

 Tagi:  chleb