Zupa grzybowa wędzona
Pierwszy raz, kiedy próbowałem zrobić tę zupę, byłem w biegu, dzieci były głodne, a wędliny leżały zapomniane w lodówce przez dwa dni. Nie wiem dlaczego, ale zawsze mam wrażenie, że zupa z wędliną robi się szybciej niż cokolwiek innego. Dodałem grzyby, trochę ryżu, żeby nasycić, a zanim pokroiłem paprykę i por, już pięknie pachniało w całej kuchni. Tylko raz dodałem za dużo soli, nie wiem jak to się stało, ale od tamtej pory nie pomijam etapu parzenia mięsa. Mówię ci, jeśli go nie sparzysz, ryzykujesz, że zepsujesz wszystko – a nikt nie chce zupy o smaku solanki.
Szybko, dla tych, którzy chcą wiedzieć, na co się porywają: trwa to około 20 minut, maksymalnie 30, jeśli poruszasz się wolniej i rozmawiasz z kimś przez telefon. Wychodzi około 6 zdrowych porcji, ale to też zależy od tego, jak łakomi są ludzie przy stole. To zupa, którą może zrobić każdy, nie ma tu nic skomplikowanego, nawet z związanymi rękami, jeśli masz trochę cierpliwości.
Co zwykle dodaję:
- 500g grzybów pieczarek, kroję je w plasterki. Dają objętość, aromat i tę teksturę, którą lubię.
- 500g wędzonego mięsa (może być karkówka, boczek lub to, co masz pod ręką, byleby miało trochę tłuszczu). To jest kluczowe dla smaku, nie negocjujemy tego w przepisie.
- 1 por (większy kawałek) – nadaje zupie wyjątkowej słodyczy, inaczej zupa może być trochę mdła.
- 1 czerwona papryka, pokrojona w drobną kostkę, dla wyglądu i odrobiny smaku.
- 4 łyżki ryżu (około 60g, żeby nadać konsystencję i zaspokoić głód).
- 2 łyżki oleju – pomaga w zrumienieniu i wydobywa aromat warzyw.
- 200ml tłustej śmietany, do zabielenia zupy na koniec.
- 2 łyżeczki ostrego musztardy – tak, brzmi dziwnie, ale inaczej nie ma tego „czegoś”, a nie czyni jej ostrą, tylko wzmacnia smak.
- Sok z jednej cytryny (lub przynajmniej pół, jeśli nie lubisz zbyt kwaśnej), równoważy całą potrawę.
- Sól i pieprz (do smaku, z uwagą na sól, bo wędliny są już słone).
- Pęczek świeżej pietruszki (drobno posiekanej, do końca).
- 3 litry wody – żeby była zupa, nie gulasz.
1. Zaczynam od wędliny. Musisz ją najpierw sparzyć: kroisz na niezbyt małe kawałki, wrzucasz do garnka z wrzącą wodą, zostawiasz na 2-3 minuty, potem wylewasz wodę i płuczesz mięso. Jeśli to pominiesz, ryzykujesz, że zupa będzie zbyt słona lub o ciężkim zapachu.
2. W dużym garnku (mam emaliowany, może być każdy), wlewasz olej i podsmażasz por i paprykę, obie pokrojone drobno, tak aby lekko zmiękły i stały się słodkie. Nie przypalaj ich, tylko tyle, żeby nabrały aromatu.
3. Wlewasz 3 litry wody na warzywa i stawiasz na średnim ogniu. Teraz dodajesz ryż, sparzone wędliny i pokrojone w plasterki grzyby. Mieszaj, aby nic się nie przypaliło.
4. Gotujesz przez około 15 minut od momentu, gdy zacznie wrzeć. To wystarczy, zwłaszcza jeśli masz mięso wstępnie ugotowane lub które nie jest twarde jak podeszwa.
5. W międzyczasie przygotowujesz w misce śmietanę z musztardą i sokiem z cytryny. Dobrze mieszaj. Jeśli chcesz, możesz dodać małą chochlę gorącej zupy, aby „podgrzać” śmietanę, żeby nie zważyła się na koniec.
6. Kiedy wszystko jest gotowe, zdejmujesz zupę z ognia i zabielasz: wlewasz mieszankę śmietany i musztardy, szybko i energicznie mieszając. Spróbuj przed dodaniem soli – wędliny mogą być wystarczająco słone.
7. Świeżo mielony pieprz na koniec i posiekana świeża pietruszka. Lubię dodać pietruszkę bezpośrednio do garnka, ale możesz ją też podać osobno, według gustu.
Robię tę zupę dość często, zwłaszcza gdy nie chcę stać godzinę przy garnku, ale chcę zjeść coś ciepłego, sycącego i co przypadnie do gustu dzieciom. To jedna z nielicznych zup, w której nikt nie narzeka na grzyby. Poza tym można ją dostosować do tego, co masz w lodówce: jeśli nie masz pora, wrzucasz cebulę. Ryż możesz pominąć i dodać pokrojone w kostkę ziemniaki. Podoba mi się, że robi się tak szybko i nie potrzebujesz drobnych lub trudnych do znalezienia składników. Wędzone mięso nadaje jej całej osobowości, szczerze mówiąc. Czasami robię dużą porcję i zabieram na wynos, nie traci smaku ani nie zmienia się na drugi dzień.
Przydatne wskazówki:
- Zawsze sparzaj wędlinę i dobrze ją płucz. W przeciwnym razie zupa może wyjść zbyt słona lub o ciężkim smaku, prawie kwaśnym.
- Nie gotuj ryżu zbyt długo, w przeciwnym razie się rozpadnie i zrobi się papka.
- Jeśli nie masz tłustej śmietany, wymieszaj dwa rodzaje (jedną lżejszą z jedną bardziej tłustą) lub użyj greckiego jogurtu, aby się nie zważyła w zupie.
- Jeśli lubisz bardziej treściwe zupy, możesz podwoić ilość ryżu lub dodać cienkie makaroniki na końcu.
Zamienniki i adaptacje:
- Dla wersji bezglutenowej, pomiń ryż i nie dodawaj nic w zamian lub możesz wrzucić kilka ziemniaków.
- Bez mięsa – nie wyjdzie tak samo, ale jeśli chcesz wersję wegetariańską, dodaj więcej grzybów (w tym grzyby leśne, jeśli masz), wegetariańską wędlinę (jest dostępna na rynku) lub płynny dym, jeśli chcesz tylko aromatu.
- Śmietanę można zamienić na bardziej tłuste mleko roślinne lub krem z nerkowców, ale nie będzie miała tej samej tekstury – jednak dla tych, którzy na tym zależy, będzie ok.
- Dla lżejszej wersji, zmniejsz ilość oleju i użyj chudego wędzonego mięsa, jak polędwica.
Warianty:
- Możesz dodać odrobinę koperku lub estragonu, ale pamiętaj, że całkowicie zmienia to aromat.
- Jeśli masz grzyby leśne (borowiki, kurki), warto dodać przynajmniej kilka – zupa będzie znacznie bardziej aromatyczna.
- Dla tych, którzy chcą ekstra kwasowości, można dodać ocet zamiast cytryny, ale uważaj na dawkowanie.
- Ryż można zastąpić kaszą jaglaną lub nawet bulgurem dla innej tekstury.
Pomysły na podanie:
- Świetnie smakuje z czarnym chlebem lub grzankami smażonymi na patelni z czosnkiem.
- Dla tych, którzy są głodni, podawaj z ostrą papryką obok.
- Obok talerza surowych warzyw lub prostą sałatką z czerwonej cebuli to pełny posiłek.
- W pełnym menu, widzę ją jako pierwsze danie, a potem coś lżejszego, jak chuda pieczeń lub nawet proste makarony.
Często zadawane pytania
Czy można zrobić zupę bez śmietany?
Tak, wyjdzie, ale to coś innego. Śmietana nadaje kremowości i łagodzi intensywny smak wędlin. Jeśli nie chcesz nabiału, możesz dodać odrobinę mleka roślinnego lub zostawić zupę klarowną.
Czy można użyć grzybów z puszki lub mrożonych?
Nie polecam grzybów z puszki – mają inny smak i teksturę, rozpadną się. Z mrożonymi grzybami tak, można, tylko pozwól im się trochę rozmrozić przed użyciem i odciśnij nadmiar wody.
Czy mogę ją przygotować na post?
Tak, ale trzeba to poważnie dostosować: bez mięsa, tylko grzyby i warzywa, więcej oleju do smażenia, wegańska śmietana. To nie to samo, ale wyjdzie coś smacznego, jeśli masz cierpliwość i dodasz więcej ziół.
Co zrobić, jeśli śmietana się zważy?
Musisz dodać trochę gorącej zupy do śmietany przed włożeniem jej do garnka, aby osiągnęła tę samą temperaturę. Jeśli już się zważyła, nie panikuj – nie zmienia smaku, tylko nie wygląda idealnie.
Jak długo zupa się utrzymuje?
W lodówce bez problemu 2-3 dni. Jeśli chcesz ją przechować dłużej, nie wrzucaj zieleniny bezpośrednio do garnka, trzymaj ją osobno i dodawaj tylko przy serwowaniu.
Jak wiem, ile soli dodać, jeśli wędliny różnią się słonością?
Najlepiej w ogóle nie dodawać soli do prawie końca. Spróbuj na końcu, po ugotowaniu całego mięsa, i dodaj więcej, jeśli czujesz, że to konieczne. Zdarzyło mi się zepsuć garnek przez zbyt dużo soli z „sprytnego” mięsa.
Wartości odżywcze (przybliżone)
To nie jest zupa dietetyczna, ale też nie jest bombą kaloryczną. Jeśli podzielisz na 6 porcji, masz około 230-250 kalorii na porcję. To przy chudym mięsie i bez zbyt dużej ilości dodatkowej śmietany. Białko pochodzi z mięsa (około 18-20g na porcję), plus coś z ryżu i grzybów. Tłuszcze zależą od tego, jak tłuste jest mięso i jaki rodzaj śmietany użyjesz, ale myślę, że około 10-15g. Ryż dostarcza węglowodanów, około 15-18g na porcję. To zupa zrównoważona, jeśli nie przesadzasz z chlebem. Ma błonnik dzięki grzybom i warzywom, nie ma dodanego cukru i, szczerze mówiąc, dobrze syci. Jeśli wyjmiesz śmietanę lub użyjesz chudszego mięsa, znacznie spadnie liczba kalorii. Nie jest ciężkostrawna, ale dla tych, którzy mają problemy z solą, niech będą ostrożni z wędliną i zawsze próbują.
Jak przechowywać i podgrzewać
Po całkowitym schłodzeniu, wkładam ją do garnka z pokrywką lub do dużego pojemnika. W lodówce utrzymuje się 2-3 dni bez zmiany smaku, ale nie zostawiaj pietruszki w zupie, jeśli chcesz, żeby pozostała świeża, dodaj ją tylko przy serwowaniu. Można ją również zamrozić (bez śmietany!), a gdy chcesz ją podgrzać, dodaj świeżą śmietanę wtedy. Przy podgrzewaniu, używaj małego ognia, ciągle mieszaj i nie gotuj mocno, bo śmietana może się zważyć, a ryż stanie się papką. Jeśli na wierzchu pojawi się kożuch lub tłuszcz, zbierz go łyżką i wyrzuć. Świetnie nadaje się też na wynos, w termosie, pozostaje smaczna przez kilka godzin.
Oczyść i umyj warzywa. Sparz wędlinę i wylej wodę. Lekko podsmaż pora i pokrojoną w kostkę paprykę na oleju. Dodaj 3 litry wody, ryż, wędlinę i pokrojone w julienne grzyby. Lekko posól. Gotuj przez 15 minut i wzbogac zupę o śmietanę wymieszaną z musztardą, pieprzem i sokiem z cytryny. Dopraw świeżą pietruszką.
Zawsze sparz wędlinę i wylej wodę. Wędlina może zawierać zbyt dużo soli, spróbuj potrawy przed dodaniem więcej soli.
Składniki: 500 g pieczarek, 500 g wędzonego mięsa, 1 por, 1 czerwona papryka, 4 łyżki ryżu, 2 łyżki ostrej musztardy, 2 łyżki oleju, 200 ml śmietany, 1 pęczek świeżej pietruszki, pieprz, sok z jednej cytryny, sól
