Ciasto Gwiazda

Pewnego dnia miałem ochotę na coś słodkiego, ale na zasadzie „co mamy w lodówce i szafkach”. W zamrażarce znalazłem paczkę jeżyn, zapomnianą po nieudanej próbie zrobienia smoothie. Na stole leżały orzechy, nie jakieś wyjątkowe, ale prażone i ładnie pachniały. W szafce – twaróg, trochę resztek mąki, kilka jajek, które miały się ku końcowi. Tak powstał ten tort, który u mnie wyszedł w kształcie gwiazdy, bo tylko taką formę silikonową miałem, i szczerze mówiąc, nie polecam próbować wyciągać gorącego ciasta, jeśli nie masz cierpliwości lub nie lubisz połamanych krawędzi. Za pierwszym razem pociągnąłem za mocno i został mi czubek w kształcie… ale kto by tam liczył gwiazdy w kuchni?

Szybko: trwa to około 1,5 godziny, łącznie z chłodzeniem, wystarcza dla 8-10 osób (jeśli nie kroisz kawałków jak głodny niedźwiedź), a trudność… nie jest trudne, ale jeśli się spieszysz, zniszczysz ciasto lub krem. Powiedziałbym, że na poziomie średnim, ale nie potrzebujesz specjalnej szkoły. Dla początkujących z odrobiną uwagi też się nada.

Robię to często, bo to szybki tort, z składnikami, które prawie zawsze mam w domu. Nie musi być nic wyszukanego, a połączenie twarogu, śmietany i jeżyn zawsze się sprawdza. Poza tym to taki tort, który możesz zrobić w popołudnie, jeśli ktoś zapowie, że przyjdzie do ciebie. Możesz kombinować z tym, co masz – jeśli nie masz jeżyn, dodaj inne owoce, prawie wszystko pasuje. Ciasto wychodzi miękkie i wilgotne od orzechów, nie jest to suche ciasto, a krem jest lekki, nie ciężki jak w tortach maślanych. A, i ładnie się kroi, jeśli masz szczęście, chociaż u mnie, prawie przy każdej drugiej próbie, wychodzi kawałek bardziej rozkojarzony.

SKŁADNIKI i jak je widzę:

Na ciasto:
7 jajek – one trzymają wszystko razem, dodają puszystości, ale i objętości
7 łyżek cukru – słodkie, ale nie przesadzaj, bo będzie też krem
6 łyżek mąki – nadaje strukturę ciastu, ani za dużo, ani za mało
1 łyżka kakao – dla smaku i koloru, jeśli nie dodasz, będzie jak zwykła płaska bułka
100 g prażonych orzechów, pokruszonych nożem – nadają teksturę i aromat, a jeśli je lekko uprażysz, będzie jeszcze lepiej
1 paczka proszku do pieczenia – żeby ciasto urosło, nie polegamy tylko na jajkach
szczypta soli – aby podkreślić słodycz i aromat, nie pomijaj tego!

Na krem:
300 g twarogu – może być w kostce lub luzem, byle nie był zbyt wodnisty
400 ml śmietany roślinnej – wiem, nie każdemu to pasuje, ale ubija się szybko i trzyma krem stabilnie; możesz użyć też śmietany zwierzęcej, ale jest bardziej wymagająca
5 łyżek cukru – uważaj, żeby nie dodać za dużo, jeśli twaróg jest już słodki
esencja waniliowa – według smaku, nie przesadzaj, bo będzie zbyt aromatyczna

Dodatkowo:
250 g jeżyn (mrożonych lub świeżych) – co masz, ale muszą być dobrze odsączone, jeśli są mrożone
50 g Nutelli lub innego kremu czekoladowego – dodałem do środkowej warstwy, dobrze się komponuje, ale jeśli nie lubisz, pomiń to lub zamień

MOJA METODA PRZYGOTOWANIA (ze wszystkimi historiami i krokami… bo nie zawsze wychodzi tak samo)

1. Rozgrzewam piekarnik do 180 stopni i psychicznie przygotowuję się na mycie więcej naczyń, niż bym chciał. Wyciągam jajka z lodówki, żeby były w temperaturze pokojowej (nie zawsze mi się udaje, ale gdy są zimne, ciasto nie wychodzi tak samo).

2. Oddzielam jajka: białka do dużej miski, żółtka do mniejszej. Na białka wsypuję szczyptę soli i miksuję na wysokich obrotach, aż staną się sztywne, czyli gdy odwrócę miskę, nie spadną. Jeśli masz cierpliwość, dodawaj cukier stopniowo, nie wszystko naraz, po łyżce, i miksuj długo, żeby była gładka i błyszcząca piana. U mnie, gdy się spieszę, czasami wsypuję cały cukier i wychodzi ok, ale nie tak „sztywno”.

3. Dodaję cukier waniliowy lub esencję i mieszam, ale już nie używam miksera. Rezygnuję z niego, dodaję po kolei żółtka i delikatnie mieszam, żeby nie zepsuć powietrza w białkach. Możesz użyć szpatułki lub drewnianej łyżki, mieszając od dołu do góry. Jeśli użyjesz widelca i będziesz oszczędny w mieszaniu, nie wyjdzie tak samo.

4. Mąkę mieszam osobno z proszkiem do pieczenia i kakao, a następnie przesianą dodaję do masy jajecznej. Dodaję też orzechy, nie za małe, żeby czuć je w zębach. Również delikatnie mieszam, nie mieszając za długo, ani nie zostawiając grudek mąki.

5. Wlewam masę do formy w kształcie gwiazdy (posmarowanej masłem i posypanej mąką, inaczej mocno się klei i… łamie przy wyciąganiu). Jeśli używasz innej formy, również: posmarowanej i wyłożonej! Wkładam do piekarnika na środkową półkę, bez wentylatora, na około 25-30 minut. Po 25 minutach sprawdzam patyczkiem: jeśli wychodzi czysty, gotowe, jeśli nie, zostawiam na chwilę dłużej. Nie otwieram często drzwiczek piekarnika, bo ciasto opada, już mi się to zdarzyło. Wyciągam ciasto i zostawiam do całkowitego ostygnięcia, inaczej krem się na nim roztopi i zrobi się papka.

6. Przygotowując krem: w misce dobrze ucieram twaróg z cukrem, żeby był jak najgładszy (czasami używam blendera, ale można też łyżką). Śmietanę ubijam osobno, żeby była sztywna, nie płynna, a na końcu łączę wszystko, dodaję też wanilię i delikatnie mieszam. Smakuję, jeśli mi nie odpowiada, dodaję więcej cukru, ale nie rób syropu.

7. Gdy ciasto jest całkowicie zimne, kroję je na 3 równe plastry w poziomie. Przy pierwszej próbie wyszedł mi jeden cienki i dwa ogromne, ale nie szkodzi, i tak będzie dobrze.

8. Składam: kładę pierwszy plaster na talerzu, rozsmarowuję jedną trzecią kremu, posypuję kilkoma jeżynami (dobrze odsączonymi, jeśli były mrożone). Kładę drugi plaster, na którym normalnie można by posmarować Nutellą, ale czasami nie kładę wcale, jeśli nie mam ochoty lub zapomnę. Na warstwę Nutelli znowu nakładam krem z twarogu i jeżyny. Przykrywam trzecim plasterkiem, a na wierzchu rozsmarowuję pozostały krem i dekoruję jeżynami, które odłożyłem na bok (te najbardziej całe, ładniejsze). Koniecznie włóż go do lodówki na kilka godzin, jeśli masz cierpliwość, jest jeszcze lepszy na noc, ale u nas nie przetrwa tak długo.

WSKAZÓWKI, WARIACJE I POMYSŁY NA PODANIE

Wskazówki:
- Nie wyciągaj gorącego ciasta z formy w kształcie gwiazdy, niezależnie od tego, jak się spieszysz; u mnie zawsze łamie się jakaś „promień”.
- Jeśli masz mrożone owoce, pozwól im się rozmrozić na sitku i odsączyć, w przeciwnym razie sok będzie kapał i ciasto się rozpadnie.
- Śmietana roślinna jest znacznie bardziej stabilna i nie opada łatwo; jeśli nie chcesz roślinnej, weź śmietanę zwierzęcą niesłodzoną, ale ubij ją z odrobiną cierpliwości i dobrze schłodź wszystko przed użyciem.
- Jeśli chodzi o ciasto, jeśli chcesz być bardziej dietetyczny, możesz zmniejszyć cukier o jedną-dwie łyżki, ale nie więcej, bo zepsujesz teksturę.

Zamienniki i adaptacje:
- Jeśli chcesz bezglutenowe, użyj mąki bezglutenowej; próbowałem z mąką Schär, wychodzi, ale musisz trochę zwiększyć ilość.
- Nie masz jeżyn? Użyj malin, borówek, wiśni, a nawet truskawek, byle nie były zbyt wodniste.
- Dla „lżejszego” kremu możesz zastąpić część śmietany jogurtem greckim, ale będzie trochę bardziej kwaśny i miękki, więc nie będzie się kroił tak ładnie.
- Nutellę można pominąć lub zastąpić innym kremem czekoladowym, lub nawet gęstym dżemem owocowym.

Wariacje:
- Możesz zrobić wszystko w okrągłej formie, jeśli nie masz ochoty na gwiazdy, lub w małych formach na porcje indywidualne.
- Dla bogatszego smaku możesz dodać do ciasta skórkę z cytryny lub pomarańczy (odrobinę, nie żeby zdominować resztę).
- Lubię dodawać między warstwami kilka kropli likieru owocowego, jeśli nie daję go dzieciom.

Pomysły na podanie:
- Pasuje do mocnej kawy, bez cukru, dla kontrastu, lub do prostego zielonego herbaty.
- Jeśli robisz pełne menu, podaj go na końcu po czymś lekkim, na przykład zupie kremowej i sałatce.
- Pasuje też z odrobiną prostej lodów (waniliowych), jeśli chcesz być na fali latem.

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

1. Czy można to zrobić z owocami z kompotu?
Tak, ale muszą być bardzo dobrze odsączone i lekko osuszone ręcznikiem, w przeciwnym razie ciasto wchłonie zbyt dużo soku i stanie się papkowate.

2. Czy mogę użyć innego kremu zamiast twarogu?
Tak, możesz zrobić także z mascarpone, lub tylko ze śmietaną, ale nie będzie miało tego „lekko kwaśnego” smaku i kremowej struktury. Wolę twaróg, bo dobrze pasuje do owoców.

3. Ciasto wyszło mi za suche, co zrobić?
Najprawdopodobniej piekłeś je za długo lub dodałeś za dużo mąki. Następnym razem sprawdź po 25 minutach i nie zostawiaj go w piekarniku bez powodu. Możesz skropić kawałki odrobiną syropu cukrowego lub sokiem z kompotu, aby częściowo to naprawić.

4. Nie mam formy silikonowej, co użyć?
Każda forma się nada, okrągła, prostokątna, byle dobrze posmarowana masłem i posypana mąką lub wyłożona papierem do pieczenia. Jeśli masz, użyj formy z wyjmowanym dnem, łatwiej będzie wyciągnąć ciasto.

5. Czy można to zrobić z solonym twarogiem?
Nie, solony twaróg się nie nadaje, chyba że chcesz „nieprzyjemną niespodziankę”. Weź twaróg słodki lub ricottę. Jeśli jest bardzo wodnisty, odsącz go trochę przed użyciem.

WARTOŚCI ODŻYWCZE (PRZYBLIŻONE, NIE TRZYMAJ SIĘ LICZB KALORYCZNYCH)

Teraz, jeśli zaczniemy liczyć, przy dużym kawałku, to około 300-350 kcal, może nawet więcej, jeśli nie oszczędzasz na warstwie Nutelli. Mamy jajka (około 80 kcal każde), śmietanę (dość dużo, zwłaszcza jeśli jest roślinna, ma około 200 kcal na 100 ml), twaróg (znowu białko i tłuszcze), plus cukier i orzechy. Makroskładniki to wyraźnie cukier-tłuszcz, ale masz też trochę białka z jajek i twarogu, około 8-10 g na porcję, reszta to szybkie węglowodany. Owoce dodają trochę błonnika i witamin, ale nie łudź się, że to zdrowy deser, jeśli zjesz trzy kawałki. Jednak jako okazjonalny deser, nie jest to coś, co powinno budzić wyrzuty sumienia. Bezglutenowy, jeśli dostosujesz mąkę, nadaje się także dla wrażliwych.

JAK PRZECHOWYWAĆ I PODGRZEWAĆ

W lodówce trzyma się dobrze przykryty (folią lub w pojemniku z pokrywką) około 3 dni, maksymalnie 4, jeśli jest chłodno. Jeśli zostanie, u mnie nie przetrwa długo, bo znikają kawałki, ale gdy miałem resztki, trzymały się dobrze – ciasto nie wysycha, a krem nie wypływa. Nie próbuj podgrzewać w mikrofalówce, krem się rozdzieli i wszystko się roztopi. Jeśli chcesz podać tort bardziej miękki, wyciągnij go z lodówki na 15-20 minut przed, żeby był w temperaturze pokojowej. Możesz zamrozić samo ciasto (bez kremu), ale po rozmrożeniu nie będzie już tak dobre w teksturze.

I za każdym razem budzę się myśląc już o innej wersji, z innym owocem lub z większą ilością czekolady… tak to wygląda w mojej kuchni.

Spód: Przygotowujemy formę do pieczenia; użyłem silikonowej formy w kształcie gwiazdy, dobrze smarujemy ją masłem i oprószamy mąką. Nagrzewamy piekarnik do 180 stopni. Oddzielamy jajka: białko do miski, w której możemy ubijać, żółtko do mniejszej miski. Ubijamy białko z odrobiną soli, aż stanie się puszyste. Dodajemy cukier, po jednej łyżce, ciągle mieszając, aż powstanie sztywna piana, która nie wypływa, gdy odwracamy miskę. Dodajemy cukier waniliowy i przestajemy używać miksera. Wprowadzamy żółtka, mieszając delikatnie drewnianą łyżką lub szpatułką. Dodajemy mąkę, proszek do pieczenia, kakao i orzechy, a następnie mieszamy do uzyskania jednolitej masy. Wlewamy masę do formy i wkładamy do piekarnika. Po około 25 minutach robimy test wykałaczką. Kiedy nic nie przykleja się do wykałaczki, wyjmujemy spód z piekarnika i zostawiamy do ostygnięcia. Krem: Mieszamy ser z cukrem, aż uzyskamy gładką pastę. Ubijamy śmietanę mikserem, aż zgęstnieje. Łączymy ubitą śmietanę z serem w tej samej misce, dodajemy wanilię i mieszamy. Wkładamy do lodówki, aż spód ostygnie i będziemy mogli go pokroić. Gdy spód jest zimny, kroimy go na trzy równe części. Dzielimy krem na trzy części, a rozmrożone jeżyny na dwie (zostawiając kilka do dekoracji). Pierwszą część spodu kładziemy na talerzu i smarujemy jedną trzecią kremu, posypując jeżynami, następnie kładziemy drugą część spodu. Smarujemy tę warstwę kremem i dodajemy krem serowy, ponownie posypując jeżynami. Kładziemy trzecią część spodu i smarujemy kremem na wierzchu. Ułożone jeżyny do dekoracji układamy na wierzchu i wszystko wkładamy do lodówki. Jeśli masz formę w kształcie gwiazdy, uważaj, aby nie złamać rogów podczas wyjmowania spodu.

 Składniki: Na Spód: 7 jajek, 7 łyżek cukru, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, szczypta soli, 6 łyżek mąki, 1 łyżka kakao, 100 g grubo posiekanych prażonych orzechów. Na Krem: 300 g słodkiego sera, 400 ml śmietany roślinnej, 5 łyżek cukru, esencja waniliowa. Dodatkowo: 250 g mrożonych lub świeżych jeżyn, 50 g Nutelli.

 Tagi:  ciasto gwiazda