Ciastka orzechowe z cynamonem
Nie wiem dlaczego, ale za każdym razem, gdy piekę te ciasteczka z orzechami i cynamonem, na końcu zostaje mi blacha w połowie pusta, bo zawsze ktoś krąży wokół piekarnika „tylko po to, żeby spróbować, czy są gotowe”. Pierwszy raz dodałam za dużo mąki i wyszły trochę twarde, ale nic, zetrzymałam je przez jogurt i też się zjadły. Od tamtej pory nauczyłam się dodawać mąkę powoli, nie wszystko na raz, i nie spieszę się z wyrabianiem, bo wtedy wszystko wychodzi bardziej delikatne. I tak, przyznaję, czasami dodaję pół na pół orzechy i wiórki kokosowe, głównie po to, żeby pozbyć się otwartych torebek w szafce.
Pieczenie trwa około 25 minut, plus jakieś 20 minut na mieszanie, wałkowanie, krojenie i lukrowanie (jeśli chcesz się męczyć z lukrem). Z poniższych składników wychodzą około 2 duże blachy, czyli jakieś 30-40 ciasteczek, w zależności od tego, jak drobno je kroisz i jak bardzo są głodne w domu. Nie potrzeba jakiegoś wielkiego doświadczenia w kuchni, nawet jeśli nie masz cierpliwości do pieczenia, i tak ci wyjdą.
SKŁADNIKI (na dwie duże blachy ciasteczek)
5 łyżek śmietany (zwykłej, tłustej, nie light, żeby dobrze związała ciasto i uczyniła je delikatnym)
1 jajko (wiąże i nadaje trochę „skórki” podczas pieczenia)
5 łyżek cukru (ja używam cukru kryształu, ale brązowy też się nada, jeśli chcesz karmelowy smak)
3 łyżki oleju (może być każdy neutralny, nie używaj oliwy z oliwek)
1-2 łyżeczki cynamonu (tu według smaku, ale nie przesadzaj, bo będzie gorzki)
3 łyżki mielonych orzechów (można użyć wiórków kokosowych, jeśli nie masz orzechów)
1 łyżeczka proszku do pieczenia (pomaga, żeby były puszyste, a nie ciężkie)
mąka, ile wejdzie (zwykle około 300-350 g, ale dodawaj stopniowo, patrz przy przygotowaniu)
Do lukru:
1 białko (to baza, żeby związać cały cukier)
170 g cukru pudru (dodaje konsystencji, nie oszczędzaj tutaj)
esencja cytrynowa (odrobina, żeby lukier nie był mdły)
SPOSÓB PRZYGOTOWANIA
1. W dużej misce umieszczam śmietanę, jajko i cukier. Mieszam dobrze trzepaczką przez kilka minut, aż nie czuję już kryształków cukru, gdy przejeżdżam łyżką po dnie naczynia. Nie musi być piana, tylko cukier ma się rozpuścić.
2. Wlewam olej, mieszam jeszcze przez 30 sekund, a potem dodaję cynamon. Na oko, około łyżeczki i coś, nie chcesz, żeby zapach był zbyt intensywny, tylko żeby czuć delikatny aromat, gdy wchodzi do piekarnika.
3. Następnie dodaję mielone orzechy. Jeśli masz ochotę eksperymentować, możesz dodać trochę wiórków kokosowych lub mielonych migdałów. Nie jest to obowiązkowe, ale daje lepszą teksturę.
4. Dodaję 2-3 łyżki mąki wymieszanej wcześniej z proszkiem do pieczenia (nie bezpośrednio do miski, bo zostaną grudki proszku, a nie chcesz ich znaleźć w ciasteczkach). Zaczynam włączać mąkę łyżką, a potem dodaję po 2 łyżki na raz. Kiedy nie da się już mieszać łyżką, wkładam rękę i delikatnie wyrabiam.
Ciasto powinno być lekko lepkie, ale odchodzić od ręki. Nie obciążaj go zbyt mocno mąką, bo stwardnieje podczas pieczenia. Jeśli chcesz, żeby ciasteczka były delikatne, przestań, gdy możesz je wałkować na blacie posypanym mąką, nie lepiąc się. Jeśli dodałaś za dużo mąki i widzisz, że się nie związało, dodaj odrobinę śmietany.
5. Posypuję blat mąką, biorę kawałek ciasta i wałkuję na grubość małego palca. Nie musi być idealnie rozwałkowane, ani zbyt cienkie, bo wtedy szybko się przypalą na brzegach.
6. Kroję ciasteczka foremkami (lub bezpośrednio nożem, jeśli się spieszysz, na kwadraty, działa równie dobrze), układam na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, nie za blisko siebie.
7. Nagrzewam piekarnik do 180°C (umiarkowane ciepło, żeby nie przypaliły się od spodu). Wstawiam blachę do piekarnika na 20-25 minut, aż lekko się zrumienią na brzegach, ale pozostaną jasne na powierzchni. Jeśli je zbyt mocno wysuszysz, nie będą już tak dobre, uważaj, żeby ich nie zapomnieć w piekarniku.
8. Do lukru ubijam białko na sztywno mikserem, dodaję 2-3 łyżki cukru, odrobinę esencji cytrynowej, potem cukier, znowu ubijam, i tak dalej, aż dodam cały cukier. Lukier musi być sztywny, żeby nie spływał. Jeśli nie jest wystarczająco gęsty, dodaj więcej cukru pudru.
9. Smaruję wystudzone ciasteczka lukrem, jak mi pasuje: pędzelkiem, łyżeczką lub nawet palcem (jeśli są dla domu i nie zabierasz ich do gości). Można je również udekorować posiekanymi orzechami lub jakimiś cukierkami, jeśli masz ochotę.
DLACZEGO ROBIĘ JE CZĘSTO
Robię je często, bo nie wymagają drogich składników, nie potrzebuję miksera ani robota, i nie ma dużego kłopotu z wyrabianiem. Są dobre same, pasują do herbaty, kawy lub nawet na wynos do pracy. I jeszcze jedna rzecz: mogę je dostosować do tego, co mam pod ręką, na przykład wyjmuję orzechy i dodaję kokos lub startą czekoladę, i zawsze się zjadają, nikt ich nie zostawia na stole. Poza tym, wytrzymują kilka dni bez utraty tekstury, nie miękną ani nie wysychają, jeśli się je odpowiednio przechowuje.
PRZYDATNE PORADY, WARIACJE I POMYSŁY NA PODANIE
PRZYDATNE PORADY:
Nie dodawaj całej mąki od razu. Mąka różnie wchłania, w zależności od tego, jak tłusta jest śmietana lub jak duże jest jajko. U mnie, przy bardziej wodnistej śmietanie, idzie więcej mąki.
Nie wyrabiaj zbyt długo, bo staną się twarde. Tylko tyle, żeby się związały i dały się wałkować.
Jeśli nie masz foremek, użyj krawędzi szklanki lub pokrój nożem. Nie ma to znaczenia dla smaku.
Przy lukrze, nie przestawaj ubijać, aż będzie sztywny. Jeśli pozostanie miękki, będzie spływał i nie wyschnie ładnie na ciasteczkach.
Jeśli nie chcesz lukru, posyp tylko odrobiną cukru pudru, gdy są ciepłe.
ZAMIENNIKI SKŁADNIKÓW:
Orzechy można całkowicie zastąpić wiórkami kokosowymi, mielonymi migdałami lub nawet mielonymi nasionami słonecznika (jeśli chcesz je zrobić bez orzechów z powodu alergii).
Cukier może być brązowy lub kokosowy, ale nie zmniejszaj go zbytnio, bo wtedy nie wyjdą delikatne.
Śmietanę można zastąpić bardziej tłustym jogurtem, jeśli nie masz, ale nie będzie miała dokładnie tej samej tekstury.
Dla wersji bezglutenowej użyj specjalnej mieszanki mąki bezglutenowej, ale także tu uważaj na ilość, może być potrzebne trochę mniej lub więcej, patrz przy wyrabianiu.
Jajko można pominąć dla alergików, ale wtedy dodaj trochę więcej śmietany, żeby się związało, a będą trochę bardziej kruszące.
WARIACJE:
Jeśli chcesz, żeby były bardziej chrupiące, dodaj kilka łyżek płatków owsianych do ciasta.
Możesz dodać startą skórkę pomarańczową dla dodatkowego aromatu.
Zamiast cynamonu spróbuj z odrobiną kardamonu lub anyżu, jeśli lubisz eksperymentować.
POMYSŁY NA PODANIE:
Są dobre z herbatą lub kawą rano, lub nawet jako prosty deser obok szklanki mleka.
Świetnie pasują do kompotu jabłkowego lub gruszkowego.
Jeśli je polukrujesz, możesz je też dać dzieciom w paczce, bo nie będą się do siebie kleić, gdy lukier wyschnie.
Można je lekko zanurzyć w roztopionej czekoladzie dla czegoś bardziej świątecznego, lub skleić dwa razem z dżemem.
CZĘSTO ZADAWANE PYTANIA
Co zrobić, jeśli ciasto wyszło mi za miękkie i nie mogę go wałkować?
Dodaj więcej mąki, ale ostrożnie, po łyżce. Nie wlewaj od razu, bo ryzykujesz, że stanie się zbyt gęste. Jeśli nadal się nie zwiąże, odstaw je na 10-15 minut do lodówki, stwardnieje od tłuszczu w śmietanie.
Czy muszę używać orzechów?
Nie. Możesz zastąpić je wiórkami kokosowymi, mielonymi migdałami, orzeszkami ziemnymi lub mielonymi nasionami słonecznika. Próbowałem też z nasionami dyni, wychodzą w porządku, tylko mają bardziej „surowy” smak.
Czy lukier można zrobić bez miksera?
Tak, jeśli masz cierpliwość i siłę w rękach, ale zajmie to więcej czasu i nie będzie tak napowietrzony. Użyj trzepaczki i ubijaj energicznie, dodając cukier stopniowo.
Czy jeśli nie mam papieru do pieczenia, mogę piec bezpośrednio na blasze?
Tak, ale dobrze posmaruj blachę olejem lub masłem i posyp odrobiną mąki, żeby się nie kleiły. Jednak z papierem do pieczenia jest bezpieczniej, nie przypalają się od spodu.
Jak długo ciasteczka wytrzymują po upieczeniu?
W zamkniętym pojemniku, w suchym i chłodnym miejscu, spokojnie wytrzymują tydzień, nie twardniejąc ani nie tracąc smaku.
Czy mogę je zrobić bez jajka?
Tak, wychodzą też bez jajka, wystarczy dodać trochę więcej śmietany, żeby związać składniki. Będą trochę bardziej kruszące, ale w smaku nie będzie dużej różnicy.
WARTOŚCI ODŻYWCZE (szacunkowe)
Na porcję (2-3 ciasteczka, bez lukru): około 90-110 kalorii, z czego 5-7 g węglowodanów, 3-4 g tłuszczu, 1-2 g białka. Z lukrem dodajesz jeszcze około 30-40 kalorii do każdego, z powodu dodatkowego cukru. Te ciasteczka nie są dietetyczne, ale też nie zaszkodzą, jeśli zjesz 2-3 z kawą. Dobrą stroną jest to, że mają „zdrowe” tłuszcze z orzechów i śmietany, nie zawierają margaryny ani barwników czy sztucznych dodatków. Jeśli chcesz zmniejszyć kalorie, zrezygnuj z lukru i użyj brązowego cukru, ale nie będzie to już tak aromatyczne.
JAK PRZECHOWYWAĆ I PODGRZEWAĆ
Ciasteczka dobrze przechowują się w metalowej puszce lub słoiku z pokrywką, w temperaturze pokojowej, w suchym miejscu. Nie wymagają lodówki. Jeśli po 3-4 dniach czujesz, że stały się twarde, możesz zostawić je w otwartej papierowej torbie na noc lub trzymać przez kilka sekund w nagrzanym (już wyłączonym) piekarniku, z otwartymi drzwiami. Nie polecam podgrzewać ich w mikrofalówce, bo stają się nieprzyjemnie miękkie. Jeśli chcesz, żeby były chrupiące, wstaw je na 3-4 minuty w temperaturze 170°C, bezpośrednio na kratkę, nie na blachę, i odświeżą się, nie tracąc smaku. Jeśli dodałeś lukier, wiedz, że z czasem staje się bardziej suchy, ale to nie problem, nadal smakują świetnie.
Śmietana, cukier i jajko umieszcza się w misce i miesza, aż cukier się rozpuści. Dodaje się olej i cynamon. Mieszanka jest homogenizowana, następnie dodawane są mielone orzechy, a na końcu 2-3 łyżki mąki wymieszanej z proszkiem do pieczenia. Kontynuujemy mieszanie, dodając po 2 łyżki mąki, aż uzyskamy ciasto, które można rozwałkować. Posypujemy powierzchnię mąką, rozwałkowujemy nie za cienki placek, wycinamy kształty i układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia. Pieczemy w piekarniku w umiarkowanej temperaturze przez 20-25 minut. Lukier: Białko jajka ubijamy z 2-3 łyżkami cukru i esencją cytrynową. Ponownie dodajemy cukier, ponownie ubijamy i tak dalej, aż cały cukier się wchłonie. Dekorujemy ciasteczka według uznania. Zamiast mielonych orzechów można użyć wiórków kokosowych.
Składniki: 5 łyżek śmietany, 1 jajko, 5 łyżek cukru, 3 łyżki oleju, cynamon, 3 łyżki orzechów, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, mąka według potrzeby. DEKORACJA: KSIĄŻĘCA GLAZURA, 1 białko, 170 g cukru, esencja cytrynowa.
